Πολλές φορές έχω γράψει πως ο μύθος της γριάς Συκούς που την κρέμασε ο Ιμπραήμ στο Νησί και η αποκριάτικη κρεμάλα, είναι δύο εντελώς διαφορετικές παραδόσεις που… παντρεύτηκαν 3 φορές και την τελευταία (και… οριστική) το 1980 με… κουμπάρο την αφεντιά μου. Εις σάρκαν μιαν και η αναπαράσταση του μύθου υπερίσχυσε της αποκριάτικης κρεμάλας.

Μετά την πρόσφατη αναπαράσταση ξεκίνησε μια συζήτηση στο γενέθλιο τόπο, με αφορμή την αναπαράσταση του μύθου. Μια συζήτηση που υποδηλώνει ότι υπάρχει σύγχυση ανάμεσα στο μύθο και την ιστορία. Αλλά σύγχυση και για τα ιστορικά γεγονότα.

Στον πυρήνα του μύθου πολλές φορές υπάρχει μια ιστορική αλήθεια. Εν προκειμένω η ιστορική αλήθεια είναι πως ο Ιμπραήμ στρατοπέδευσε στο Νησί και θανατώθηκαν πολλοί κάτοικοι. Ο μύθος θέλει ανάμεσα σε αυτούς τη γρια Συκού (υπήρχε τέτοιο όνομα) η οποία τύχαινε ονειροκρίτισσα, που κλήθηκε από τον Ιμπραήμ να εξηγήσει όνειρο που είδε, του μίλησε για καταστροφή του και την κρέμασε. Ο μύθος είναι φαντασία και όσοι έγραψαν παρουσίασαν εντελώς διαφορετικές εκδοχές για τον τόπο, το χρόνο, το όνειρο. Υπάρχουν και εκδοχές χωρίς Ιμπραήμ ή χωρίς… γρια Συκού ή όνειρο. Και μάλιστα στην προφορική παράδοση.

Το ιστορικό υλικό με το οποίο πλάθεται ο μύθος είναι διαφορετικό κάθε φορά. Μια από τις αλήθειες είναι πως στο επιτελείο του Ιμπραήμ υπήρχαν Γάλλοι υψηλόβαθμοι αξιωματικοί που τον ακολουθούσαν στην εκστρατεία. Η εκδοχή του Θόδωρου Τσερπέ θέλει στο μύθο να εμφανίζονταο και οι Γάλλοι αξιωματικοί. Η αναπαράσταση παγιώθηκε χωρίς την… παρουσία τους αλλά φέτος… εμφανίστηκαν για να… ταράξουν τα νερά. Οταν έχεις στο μυαλό σου ως «ιστορία» το μύθο που έμαθες χρόνια και νομίζεις ότι στην επανάσταση ίσχυε το σύνθημα «Ελλάς, Γαλλία, συμμαχία», λογικό είναι να δυσφορείς και να θεωρείς ότι υπήρξε… παραχάραξη της ιστορίας.

Επί της ουσίας λοιπόν κανένα πρόβλημα στην αναπαράσταση του μύθου με περισσότερα ιστορικά στοιχεία. Αν αρέσει ή δεν αρέσει η… ιστορία είναι μια άλλη υπόθεση. Ο μύθος πλάθεται και αναπλάθεται κατά το… μάστορα που τον φιλοτεχνεί.

Για την ιστορία πάντως δεν μαρτυρείται στρατοπέδευση του Ιμπραήμ στο Νησί πριν τη Ναυμαχία του Ναβαρίνου. Αντιθέτως μαρτυρείται η παρουσία του πριν τη μάχη της Δραμπάλας στις αρχές Ιουνίου 1825 με την οποία κατάφερε να διεισδύσει στην Πελοπόννησο. Και ένα χρόνο αργότερα όταν επιχείρησε κατά της Μάνης και ηττήθηκε στη Βέργα.

Το 2016 στη Μεσσήνη έγινε συνάντηση της Πανελλήνιας Ενωσης Λογοτεχνών με θέμα «Μύθος, τόπς και λογοτεχνία». Προσκεκλημένος στη συνάντηση παρουσίασα το θέμα «Ο μύθος της γριάς Συκούς, οι παραλλαγές και η προσαρμογή τους». Τότε μετρημένοι στα δάχτυλα οι ακροατές, ίσως τώρα που άνοιξε.. κατά λάθος η συζήτηση, ίσως ενδιαφέρει περισσότερους.