Το Νησί (Μεσσήνη) και η ζωή του

3 Μαρτίου
Με τη σημερινή ανάρτηση του ηλεκτρονικού βιβλίου (φωτο) που έγραψα για το Νησί (Μεσσήνη) ολοκληρώνεται ένας μεγάλος κύκλος έρευνας και παρουσίασης της ιστορίας του γενέθλιου τόπου. Δεν είμαι ούτε ιστορικός, ούτε λαογράφος, ούτε λογοτέχνης. Ενας «απλός γραφιάς» που έμαθα από τις σπουδές (χημικός), την επαγγελματική απασχόληση (δημοσιογράφος) και την πολιτική δραστηριότητα (στην… αριστερή όχθη πάντα) τη σημασία που έχουν η έρευνα, η ανάλυση και η σύνθεση, η τεκμηρίωση και η παρουσίαση του αντικειμένου ενασχόλησης κάθε φορά. Δεν είμαι αυτός που θα κρίνω αν τα… κατάφερα, το σίγουρο είναι ότι προσπάθησα για το καλύτερο σε όλα τα πεδία δραστηριότητας μέσα από αναπόφευκτα λάθη, αντιφάσεις και δυσκολίες. Ειδικά η ενασχόληση με τα όσα αφορούν στο γενέθλιο τόπου που μετράει πλέον 30 χρόνια αδιάλειπτης έρευνας (αρχικά από την «Ελευθερία» και μετά από χρόνια σε βιβλία) είχε σαν αφετηρία το ερώτημα τι υπήρχε σε τούτο τον τόπο πριν από εμάς, την πεποίθηση ότι οφείλουμε να παραδώσουμε τις όποιες γνώσεις στις επόμενες γενιές και την ανάγκη να «αφήσουμε» αυτά που ζήσαμε μαζί με το ανθρωπολογικό περιβάλλον τους. Κάπως έτσι φθάσαμε σε 11 ηλεκτρονικά βιβλία που μπορεί να τα βρει ο καθένας ελεύθερα στο διαδίκτυο:
“Το Νησί (Μεσσήνη) και η ζωή του – Όταν οι φωτογραφίες αφηγούνται ιστορίες”
3 Μαρτίου 2024
Φέτος δεν έχει βιβλίο για το Νησιώτικο καρναβάλι, έχει όμως βιβλίο για το… Νησί με τίτλο «Το Νησί (Μεσσήνη) και η ζωή του – Όταν οι φωτογραφίες αφηγούνται ιστορίες». Στις 150 σελίδες του βιβλίου φωτίζονται πλευρές της τοπικής ιστορίας όπως εξηγώ προλογικά: «“Μια φωτογραφία, πολλές ιστορίες για το γενέθλιο τόπο…”. Ετσι τελείωνε το πρώτο κείμενο που έγραψα κάποια στιγμή στο fb με αφορμή φωτογραφία του Νησιού την εποχή του σχετικά καθυστερημένου αστικού μετασχηματισμού της πόλης. Και εκεί γεννήθηκε η ιδέα: Πίσω από κάθε φωτογραφία κρύβονται πολλές ιστορίες και υπάρχουν πολλές φωτογραφίες του τόπου μας που μπορούν να αφηγηθούν αυτές τις ιστορίες. Υπήρχε άφθονο αποθησαυρισμένο υλικό από την ιστορία της πόλης, σε βιβλία, δημοσιεύματα, ειδήσεις και ρεπορτάζ των εφημερίδων. Σκέφτηκα λοιπόν να «παντρέψω» αυτό το υλικό με φωτογραφίες και κατά ενότητες. Ετσι προέκυψε ένας μεγάλος όγκος πληροφοριών που φωτίζουν πλευρές της τοπικής ιστορίας με την «ομαδοποίηση» των θραυσμάτων. Πληροφορίες που έρχονται από την αρχαιότητα μέχρι και να νεότερα χρόνια, με φωτογραφίες που απαθανατίζουν σημεία τα οποία θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν «τοπόσημα» για την πόλη. Παρουσιάζονται όψεις της ζωής στην πόλη μέσα από τις αναφορές σε δραστηριότητες των διαφορετικών κοινωνικών στρωμάτων και σε διαφορετικά πεδία. Πολλές ενότητες μπορεί να αποτελέσουν την «μαγιά» για ευρύτερη έρευνα από κάποιους νεότερους φιλίστορες συμπατριώτες ή άλλους που μπορεί να έχουν ειδικά ενδιαφέροντα.
Τα κείμενα είναι γραμμένα σε διαφορετικές εποχές και υποστηρίζονται με διαφορετικό τρόπο από την άποψη των πηγών, χωρίς να χάνουν τίποτε από την αφηγηματική τους αξία.
Για το εξώφυλλο επέλεξα δύο φωτογραφίες που απαθανατίζουν τη μεταβολή της εικόνας σε διάστημα περίπου 100 χρόνων, από το 1930 μέχρι σήμερα, με εμβληματικά στοιχεία το κτήριο της Εθνικής Τράπεζας και το ρολόι.
Για το οπισθόφυλλο επέλεξα δύο φωτογραφίες που απαθανατίζουν την τεράστια αλλαγή του οικιστικού αποθέματος γύρω από το κέντρο της σε διάστημα περίπου 70 χρόνων, από το 1955 μέχρι σήμερα.
Με την ελπίδα ότι φωτίζονται πλευρές της ιστορίας του τόπου μας, καταθέτω το πόνημα στην κρίση συμπατριωτών και φίλων.
***
Οι θεματικές ενότητες του βιβλίου:
1. Οψιμος αστικός μετασχηματισμός
2. Ένα εμβληματικό κτήριο
3. Τα «δημοτικά μαγαζία»
4. Το «κονάκι του πασά»
5. Ένα ιστορικό ξενοδοχείο
6. Από την κάτω πλατεία στο Γυμνάσιο
7. Εκεί που… χτυπούσαν τις «κούκλες»
8. Διασκέδαση με… γαλλικές ρίζες
9. «Εβδομαδιαία αγορά»
10. Αθλητισμός και γήπεδα
11. Η ανεμαντλία του πάρκου
12. Φιλαρμονική, θέατρο και μανδολινάτα
13. Η εξέδρα της Φιλαρμονικής
14. Η Μπούκα, επιβατική και εμπορική «πύλη»
15. Ο Πάμισος πηγή ζωής από την αρχαιότητα
16. Δρόμος, διόδια, τρένο και συγκοινωνίες
17. Η περιπέτεια του φωτισμού
18. Από τη «χώρα Νησίον» στο Νησί
19. «Λειμοχώρι» και Αγιοδημήτρης
20. Αρχαία στο Μετόχι
21. Ενας αιώνας, τρεις σεισμοί στον Αγιάννη
22. Εκκλησία χτισμένη με αρχαία
23. Το σπίτι της «Κρεμάλας»
24. Οι μεγάλες πυρκαγιές
25. Εβλεπαν «κίνδυνο» στο τρένο
16. Φορολογική εξέγερση το 1840
27. «Πλατεία Ζηλίμωνος»
28. Όταν η σταφίδα έδινε ζωή και πίκρες
29. Οι πρωτοπόροι της ορυζοκαλλιέργειας
30. Βαμβάκι το… καπιταλιστικό
31. Βάσανα και αγώνες πατατοπαραγωγών
32. Υγρότοπος και «χαβούζι»
33. Από το πλυντήριο στα σφαγεία του «Χότζα»
34. Φωτιές και… κλεφτοκοτάδες
35. Όταν φύτεψαν τη Μπούκα
***
Πολλές ευχαριστίες στο Γιάννη Σακκά για τη σελιδοποίηση του βιβλίου και το Δημήτρη Πλεμμένο για την υποστήριξη από την «Ελευθερία» και το eleftheriaonline.gr
***
Το βιβλίο μπορείτε να το διαβάσετε ή να το κατεβάσετε δωρεάν σε αυτό το σύνδεσμο
Προβολή Σχολίων