Ιδέες στον καύσωνα: Υποβρύχιο βανίλια, λαϊκό και καλοκαιρινό. Με νερό παγωμένο (από το κεφαλάρι ή το… ψυγείο αργότερα), ο συνδυασμός δροσιάς και γλυκού στο καφενείο, ιδανικό για να “ξεντροπιαστούν” οι νοικοκυρές αν έσκαγε μύτη απρόοπτα επισκέπτης και έπρεπε να τον τρατάρουν. Με μικρό κόστος, χωρίς να αλλοιώνεται το καλοκαίρι από τη ζέστη λόγω μεγάλης περιεκτικότητας σε ζάχαρη. Απαλό στη γεύση, ελαστικό στην υφή, κόλλαγε σε κουτάλι και… δόντια (και ως εκ τούτου ακατάλληλο για… μασελοφόρους). Ηθελε και… ρέγουλα, δεν πέφταμε με τη μια να φάμε το υποβρύχιο (τη βανίλια δηλαδή), την αφήναμε να αρωματίσει το παγωμένο νερό. Ηταν και το έπαθλο της υπομονής για το μέγιστο της απόλαυσης. Γουλιά, γουλιά μέχρι να τελειώσει η βανίλια, το κουτάλι μέσα να διαλυθούν τα υπολλείματα και μετά, μονοκοπανιά το κρύο αρωματισμένο νερό. Βιομηχανικά η σύνθεση περιλαμβάνει νερό, ζάχαρη, γλυκόζη και αρωματικές ύλες. Κατά πως φαίνεται παραλλαγή του κωνσταντινουπολίτικου “άσπρου γλυκού” που γινόταν από σιρόπι με νερό και ζάχαρη που πρόσθετα στο τέλος λεμόνι να μην ζαχαρώσει και βανίλια ή μαστίχα για να αρωματιστεί. Και το ανακάτευαν μέχρι να γίνει μια παχύρευστη μάζα. Οπως αναφέρουν οι έχοντες γνώση του θέματος, ήταν αυτό που στα κάλαντα (και στο ξεκάρφωτο, ως “ασυνάρτητη” αλληγορία) λέμε “ζαχαροκάντιο ζυμωτή”. Οπου ζαχαροκάντιο η ζάχαρη από ζαχαροκάλαμο. Οι έχοντες βεβαίως μια ηλικία, θυμούνται το κάντιο: Ενας κύβος ζάχαρης από τους πολλούς που υπήρχαν στη γυάλα του ζαχαροπλαστείου, απαραίτητο συνοδευτικό όταν χρειαζόταν να πιούμε διαλυμένα σε ένα κουτάλι νερό τα σκονάκια με τα φάρμακα που είχαν γεύση… δηλητήριου. Για τους δυνάμενους βεβαίως, οι υπόλοιποι… μαρτύραγαν. Δροσιστικό που μπορείτε να φτιάξετε και στο σπίτι με μέλι αντί για γλυκόζη και με βάση τις οδηγίες που μπορείτε να βρείτε με μια γρήγορη αναζήτηση. Διαφορετικά οι καλαματιανοί αναζητήστε το κουτάκι της τοπικής βιοτεχνίας που παράγει τη βανίλια. Οι υπόλοιποι, σε βανίλια ή μαστίχα ό, τι προσφέρει ο προμηθευτής σας. Και είπαμε: Μην βιαστείτε, αφήστε να αρωματιστεί το παγωμένο νερό…