Το Νησί, ακμάζον αλλά επικίνδυνο:

» Το Νησί είναι ένα μεγάλο και ακμάζον χωριό, σε ύψωμα, 3/4 του μιλίου από τη δεξιά όχθη του Πάμισου, την οποία διασχίζει μια ξύλινη γέφυρα.

Υπέφερε πολύ στον πρόσφατο πόλεμο ( εννοεί την Επανάσταση) αλλά πολλά σπίτια έχουν ξαναχτιστεί έκτοτε.

Ένα παζάρι, που αποτελείται από ξύλινα καταστήματα, ιδρύθηκε από τον γαλλικό στρατό κατοχής μετά τη ναυμαχία του Ναβαρίνου.

Όμως, τα καφενεία, τα μπιλιάρδα και τα καμπαρέ του εξαφανίστηκαν μαζί με τα γαλλικά στρατεύματα.

Η πόλη παρουσιάζει μια εντυπωσιακή αντίθεση με τις άλλες ερημωμένες περιοχές, περιβάλλεται από κήπους, αμπέλια, μουριές, βοσκοτόπια και καλλιέργειες καλαμποκιού .

Η κατάσταση, λόγω των γειτονικών ελών και της άρδευσης των χωραφιών είναι ανθυγιεινή.

Τα γαλλικά στρατεύματα εδώ ταλαιπωρήθηκαν από πυρετούς και θέρμες, που επιδεινώθηκαν από την απερισκεψία τους να εκτίθενται στον καυτό ήλιο κατά τη διάρκεια της ημέρας και στην υγρασία τη νύχτα, γεγονός που ενίσχυσε η απόλαυση της ρακής, του κρασιού και των φρούτων.

Ένας ξένος δεν πρέπει να μείνει εδώ για πολύ, στις μεγάλες ζέστες.

Το καλοκαίρι είναι δυνατή η απευθείας διέλευση από το Νησί προς την Καλαμάτα σε 2 1/2 ώρες, αποφεύγοντας έτσι την παράκαμψη μέσω Comari (, αλλά αυτό είναι αδύνατο όταν τα ποτάμια είναι φουσκωμένα, καθώς όλη η πεδιάδα γίνεται έλος.»

John Murray, A handbook for travellers in Greece…, London 1872.

Εικόνα του Πάμισου από τον Christopher Wordsworth, Greece Pictorial,… London 1882.