Με αφορμή την εξαιρετική φωτογραφία με το λεωφορείο που ανέβασε ο Δημήτρης Καλογερόπουλος και τα σχετικά ερωτήματα, μια μικρή ιστορία της συγκοινωνίας με λεωφορεία από και προς το Νησί:

Τον Ιούνιο του 1931 δρομολογείται το πρώτο λεωφορείο με το όνομα “Πάμισος” με καθημερινά δρομολόγια.

Οπως φαίνεται το λεωφορείο είχε “βάση” το Νησί:

“Φέρεται εις γνώσιν του κοινού ότι το λεωφορείον ο “Πάμισος” θα εκτελή καθ’ εκάστην συγκοινωνίαν από Καλάμας εις Νησίον και τανάπαλιν με τιμήν εισιτηρίου 5 δραχμές.

Δρομολόγια λεωφορείου: Από Νησίον εις Καλάμας 7 1/2 π. μ. Από Καλάμας εις Νησίον 8 1/2 π. μ. Από Νησίον εις Καλάμας 11 1/2 π. μ. Από Καλάμας εις Νησίον 12 3/4 μ. μ.. Από Νησίον εις Καλάμας 4 1/2 μ. μ. Από Καλάμας εις Νησίον 6 1/2 μ. μ. Μετ’ επιστροφής δραχμές 9”.

Επτά χρόνια αργότερα, τον Ιούλιο του 1938 η “33 Υπεραστική Κοινή Διεύθυνσις Λεωφορείων Γραμμής Μεσσήνης” ανακοινώνει πυκνά δρομολόγια ανάμεσα σε Καλαμάτα και Μεσσήνη:

“Από της προσεχούς Δευτέρας 11 τρέχοντος η Κοινή Διεύθυνσις, θέτει τα εξής δρομολόγια από Καλάμας-Μεσσήνη (Νησίον) δια καινουργών λεωφορείων τύπου Κ. Διάρκεια ταξιδίου δεκάλεπτος.

Καλαμάτα-Νησίον: 7 30, 9, 11. 30, 13, 15, 30, 17. 30΄, 19.30, 1 μ. μ.

Νησίον Καλαμάτα: 8, 9 30΄, 12, 14, 16 30΄, 18 30΄, 21, 1 30΄μ. μ.

Το εισητήριον καθωρίσθη δραχμάς 6. Μετά την δύσιν του ηλίου η τιμή του εισιτηρίου διπλασιάζεται”.

Λίγες ημέρες αργότερα με ανώνυμη επιστολή Νησιώτης εκφράζει την ικανοποίηση για την εξέλιξη καθώς τα δρομολόγια του τρένου είχαν αραιώσει και γίνονταν κάθε 3 ή 4 ώρες και τα ταξί δεν ξεκινούσαν παρά μόνον όταν γέμιζαν:

“Σας παρακαλώ φιλοξενήσατε τας ολίγας αυτάς γραμμάς που εκφράζουν την ικανοποίησιν εμού και πολλών κατοίκων της Μεσσήνης δια το σωτήριον μέτρον που έλαβε η 33η Κοινή Διεύθυνσις αυτοκινήτων, καθιερώσασα τακτικήν συγκοινωνίαν μεταξύ Καλαμών-Μεσσήνης. Ητο ανεκδιήγητον το μαρτύριον που υφιστάμεθα ημείς οι ταξιδεύοντες εις Καλάμας. Τα δρομολόγια της ΣΠΑΠ καθωρισμένα εις χρονικά σημεία απέχοντα απ΄αλλήλων επί τρεις και τέσσαρας πολλάς φοράς ώρας, δεν ήτο δυνατόν να μας εξυπηρετούν. Και ενώ είχαμεν ανάγκην να επανέλθωμεν ταχέως εις τας εστίας μας, ευρισκόμεθα εις δύσκολον θέσιν να χάνωμεν πολλάκις ολόκληρον την ημέραν μας, διότι το πράγμα καθίσται ανέφικτον. Αυτοκίνητα δεν υπήρχαν. Τα εκτελούντα την συγκοινωνίαν ταξί επερίμεναν να πληρωθούν επιβατών δια να εκκινήσουν. Φυσικό λοιπόν είνε να δοκιμάζωμεν σήμερον με τον νέον μέτρον ζωηράν ανακούφισιν”.

Το Κ(οινό) Τ(αμείο) Ε(ισπράξεων) Λ(εωφορείων) εμφανίζεται στο Νησί λίγο πριν το 1950 καθώς την άνοιξη αυτού του χρόνου μαθαίνουμε και τις θέσεις των γραφείων του:

“Το Κοινόν Ταμείον Εισπράξεως Λεωφορείων Αθηνών-Μεσσήνης-Καλαμών φέρεις εις γνώσιν του κοινού ότι μετέφερε το εν Μεσσήνη γραφείον του επί της διασταυρώσεως των οδών Καλαμών-Πύλου-Τριπόλεως, κάτωθι της οικίας του κ. Κ. Καλαμαριώτου και έναντι του αρτοπωλείου κ. Μπουτιέρου και υπό την διεύθυνσιν του κ. Δημ. Απ. Στασινοπούλου, εις όν από της 15ης Μαΐου οι βουλόμενοι να ταξιδεύσουν να απευθύνονται δια την έκδοσιν εισητηρίων και δια πάσαν άλλην πληροφορίαν”.

Δεν είναι δύσκολη η αναγνώριση του σημείου, είναι το στενάκι που οδηγεί από τη διασταύρωση Τσούση (Καλαμών-Πύλου τότε) και Καπετάν Κρόμπα (Τριπόλεως τότε), προς τον Αγιάννη όπου βρισκόταν το σπίτι της οικογένειας Καλαμαριώτη (Κωνσταντίνος Καλαμαριώτης ήταν ο θείος της Κικής Δημουλά, αδελφός της μητέρας της). Νομίζω εκεί που είναι σήμερα ένα γιαπί…

[Στη φωτογραφία λεωφορείο των ΚΤΕΛ περνά την ξύλινη γέφυρα του Παμίσου τη δεκαετία του 1950-1960 οι Γερμανοί υποχωρώντας είχαν ανατινάξει την κανονική και είχε φτιαχτεί πρόχειρη τον Οκτώβρη του 1944 που εξυπηρέτησε την συγκοινωνία μέχρι τα τέλη αυτής της δεκαετίας – Η φωτογραφία από το λεύκωμα των ΓΑΚ Μεσσηνίας]