Γύρος του θανάτου, Νησώτικο Πανηγύρι
Ηλίας Μπιτσάνης
Τέτοια μέρα στο Νησί εκείνα τα χρόνια άλλαζε η εποχή. Ο τόπος μύριζε βρεγμένο χώμα γιατί τότε υπήρχαν πρωτοβρόχια, ο ρυθμός της ζωής ανατρεπόταν καθώς από το πολύβουο πανηγύρι περνούσαμε στη “χειμερία νάρκη” της κοινωνικής ακινησίας. Και έμενα ο απόηχος των τρανών πραγμάτων που άφηνε πίσω του το πανηγύρι. Και η ανάμνηση του παράτολμου βούιζε ακόμη στα αυτιά μας. Εστηναν το βαρέλι στο οικόπεδο νότια από το θερινό «Τιτάνια». Πάρκινγκ έχει γίνει σήμερα. Δεν μπορούσαμε εύκολα να παρακολουθήσουμε τη διαδικασία, είχαν ξεκινήσει τα σχολεία και οι περιορισμοί της εποχής ήταν πολλοί. Ξεφόρτωναν τις ψηλές δόγες και τα υπόλοιπα εξαρτήματα έτσι ώστε να δημιουργηθεί το πελώριο στα μάτια μας βαρέλι. Για την ακρίβεια δυό βαρέλια το ένα ανάμεσα στο άλλο και μεταξύ τους στο ψηλότερο σημείο έτσι ώστε να βλέπουμε τα όσα συνέβαιναν στο εσωτερικό του… εσωτερικού βαρελιού. Εξω ένα πάλκο με μηχανές επίδειξης, ακροβατικά κόλπα με τις ρόδες της μηχανής ανάμεσα σε περιστρεφόμενους κυλίνδρους. Με απολυτά τα χέρια, όρθιοι, κάνοντας ακροβατικά. Ο κράχτης για να πας μέχρι το ταμείο αν αντέχες το ύψος και δεν σε γονάτιζε ο φόβος της παράτολμης οδήγησης της μηχανής. Πολλές φορές κάτι γερασμένα σαράβαλα διαχειρίσιμα από τους οδηγούς. Επιανες θέση, η ανησυχία εμφανής στους περισσότερους που συνωστίζονταν γύρω από το εσωτερικό βαρέλι. Ανοιγε ένα πορτάκι απόλυτα προσαρμοσμένο στην κατασκευή για να μην «χάνει» στην περιστροφή και έμπαιναν χαιρετώντας οι οδηγοί, κάποιες φορές υπήρχαν και γυναίκες. Μαρσάριζαν τις μηχανές, κάτι οι πειραγμένες εξατμίσεις, κάτι το βαρέλι που λειτουργούσε σαν αντηχείο, ο θόρυβος εκκωφαντικός, σε άλλους ανέβαζε αδρεναλίνη και σε άλλους φόβο. Στον πάτο του βαρελιού μια κίτρινη επικλινής βάση τον ένωνε με τον κύλινδρο περιστροφής. Στροφές με αυξανόμενη ταχύτητα, εμπειρικός υπολογισμός της κεντρομόλου ώστε να κρατιούνται περιστρεφόμενοι οδηγός και μηχανή κάθετα στον κύλινδρο. Και από την επικλινή βάση την κατάλληλα υπολογισμένη στροφή το ανέβασμα στον κύλινδρο και η περιστροφή. Αρχικά με τα χέρια στο τιμόνι, έτριζαν οι δόγες, όλο το σύστημα πήγαινε πέρα δώθε, σειόταν ο τόπος και… η ψυχή στην κούλουρη ειδικά όταν ο αναβάτης έφθανε στην κορυφή. Και σε ελάχιστη απόσταση από το σημείο που στέκονταν οι θεατές, διαγραμμισμένη η «κόκκινη γραμμή» που δεν έπρεπε να περάσει για τον κίνδυνο να βρεθεί πάνω τους. Πάνω, κάτω και ακροβατικά: Με αμολυτά τιμόνια, πάνω στη σέλα, πατώντας στο σταντ, ανάποδα, και δεύτερος στην περιστροφή, ο ένας πάνω ο άλλος κάτω και η ταχυκαρδία για… εντατική. Και μετά από διαδοχικά κόλπα το κατέβασμα με την αντίστροφη διαδικασία, το παρκάρισμα, η υπόκλιση και το μπιζάρισμα με ένα αίσθημα ανακούφισης για την ευτυχή κατάληξη. Δεν ήταν όμως πάντα τέτοια, κάποιοι από τους πλέον γνωστούς είχαν εγκαταλείψει μετά από βαρείς τραυματισμούς στη διάρκεια παράτολμων ασκήσεων. Στο τέλος από τα μεγάφωνα καλούσαν τους θεατές να ρίξουν τον… οβολόν τους (πέραν του εισιτηρίου που πληρωνόταν στην είσοδο) μέσα στο βαρέλι καθόσον οι μοτοσυκλετιστές ανασφάλιστοι και μάζευαν τα πενηνταράκια που έπεφταν… βροχή μετά τα όσα επικίνδυνα είχαν δει. Κάπως έτσι ζήσαμε στα μικρά μας χρόνια το «γύρο του θανάτου» στο Νησιώτικο πανηγύρι. Πρωτοεμφανίστηκε το 1938 με αναβάτη τον Σαββόπουλο όταν 4 σε όλο τον κόσμο έκαναν αυτά τα παράτολμα πράγματα. Δεινός μοτοσυκλετιστής, πρωταθλητής Ελλάδας στους υποτυπώδεις αγώνες και… μοτοποδοσφαιριστής από το 1932, ο Σαββόπουλος είχε γράψει τη δική του ιστορία προπολεμικά. Αρκετές ομάδες μεταπολεμικά στα μικρά μας χρόνια, τώρα πλέον έχουν απομείνει ελάχιστες. Νομαδική ζωή, ρίσκο, δύσκολα βγαίνει το μεροκάματο…
[Φωτο από το xiromero press]
Kostas Alexiou σε μας ερχονταν παντα της Σωτηρως (ετσι λενε τη γιορτη μας οι συντοπιτες μου) οι »αδελφοι Σινανη» ακροβατες στο γυρο του θανατου και καθε βραδυ, ολοι εμεις η μαριδα εκει!
Κική Πατρίκη Ήμουν μια φορά ανάμεσα στους θεατές και ‘γω!
Δεν θα άντεχα να πάω και δεύτερη! Από τότε και μετά, άμα έβλεπα εγκαταστάσεις» Ο Γύρος του Θανάτου» … προσευχομουν για τη ζωή τους!…
Δεν θα άντεχα να πάω και δεύτερη! Από τότε και μετά, άμα έβλεπα εγκαταστάσεις» Ο Γύρος του Θανάτου» … προσευχομουν για τη ζωή τους!…
Ηλίας Μπιτσάνης Στο δικό μας πανηγύρι έχει σταματήσει να έρχεται εδώ και πολλά χρόνια, υπήρχε όμως στην Ελλάδα σίγουρα μέχρι και τις αρχές της δεκαετίας 2010-2020 εξ όσων έχω δει σε αναρτήσεις και έχω πληροφορηθεί…
Βασιλική Γρηγοροπούλου Σε κάποια ταινία του ο Ξανθόπουλος κάνει το «γύρο του θανάτου»… Τη δεκαετία του 60 ανθούσε το σπορ
Panayiotis Tsonis-Vourliotis Kostas Krobas με τον Διονυση Ξανθό. Αρκετά καλή παρότι βιντεοταινία στο πνεύμα των 80ς
Σταυρος Καλογεροπουλος Ηλία κάποια χρονιά είχαν και ένα κίτρινο αυτοκινητάκι και γύριζε.
Αλέξης Ζορμπάς Ο Γύρος του θανάτου… Η Λίζα Λόμπερ… Το μαλλί της γριάς… Οι …περμαντόνες στην Όαση… Ο Πύρπασος… Το γαιδουροπάζαρο… Ο Γοργόνας… Η Όλγα η πατά…
Νικολας Σινανης ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΑΙ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΣΙΝΑΝΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ
27-9-2021
Υπάρχουν εικόνες, θόρυβοι και σιωπές που αφήνουν ανεξίτηλα αποτυπώματα στη μνήμη. Και αυτή των μικρών χρόνων είναι πολύ ισχυρή καθώς οι παραστάσεις ήταν λίγες και ο χρόνος έτρεχε βασανιστικά αργά. Κάθε φορά που επιστρέφουμε νοερά στο Νησιώτικο πανηγύρι, θυμόμαστε την εικόνα του “βαρελιού” με τις επιδείξεις με την ισορροπία των μηχανών πάνω σε κυλιόμενους κυλίνδρους, τα μαρσαρίσματα των γέρικων μηχανών που ήταν εγγύηση σταθερότητας, την ανάσα να κόβεται όταν τελείωνε το μαρσάρισμα και ξεκινούσε η παράτολμη κυκλική πορεία στο εσωτερικό του βαρελιού. Εστηναν το βαρέλι στο οικόπεδο νότια από το θερινό «Τιτάνια», εκεί που παίζαμε μπάλα στο δημοτικό. Πάρκινγκ έχει γίνει σήμερα. Δεν μπορούσαμε εύκολα να παρακολουθήσουμε τη διαδικασία, είχαν ξεκινήσει τα σχολεία και οι περιορισμοί της εποχής ήταν πολλοί. Ξεφόρτωναν τις ψηλές δόγες και τα υπόλοιπα εξαρτήματα έτσι ώστε να δημιουργηθεί το πελώριο στα μάτια μας βαρέλι. Για την ακρίβεια δυό βαρέλια το ένα ανάμεσα στο άλλο και μεταξύ τους στο ψηλότερο σημείο έτσι ώστε να βλέπουμε τα όσα συνέβαιναν στο εσωτερικό του… εσωτερικού βαρελιού. Εξω ένα πάλκο με μηχανές επίδειξης, ακροβατικά κόλπα με τις ρόδες της μηχανής ανάμεσα σε περιστρεφόμενους κυλίνδρους. Με απολυτά τα χέρια, όρθιοι, κάνοντας ακροβατικά. Ο κράχτης για να πας μέχρι το ταμείο αν αντέχες το ύψος και δεν σε γονάτιζε ο φόβος της παράτολμης οδήγησης της μηχανής. Πολλές φορές κάτι γερασμένα σαράβαλα διαχειρίσιμα από τους οδηγούς. Επιανες θέση, η ανησυχία εμφανής στους περισσότερους που συνωστίζονταν γύρω από το εσωτερικό βαρέλι. Ανοιγε ένα πορτάκι απόλυτα προσαρμοσμένο στην κατασκευή για να μην «χάνει» στην περιστροφή και έμπαιναν χαιρετώντας οι οδηγοί, κάποιες φορές υπήρχαν και γυναίκες. Μαρσάριζαν τις μηχανές, κάτι οι πειραγμένες εξατμίσεις, κάτι το βαρέλι που λειτουργούσε σαν αντηχείο, ο θόρυβος εκκωφαντικός, σε άλλους ανέβαζε αδρεναλίνη και σε άλλους φόβο. Στον πάτο του βαρελιού μια κίτρινη επικλινής βάση τον ένωνε με τον κύλινδρο περιστροφής. Στροφές με αυξανόμενη ταχύτητα, εμπειρικός υπολογισμός της κεντρομόλου ώστε να κρατιούνται περιστρεφόμενοι οδηγός και μηχανή κάθετα στον κύλινδρο. Και από την επικλινή βάση την κατάλληλα υπολογισμένη στροφή το ανέβασμα στον κύλινδρο και η περιστροφή. Αρχικά με τα χέρια στο τιμόνι, έτριζαν οι δόγες, όλο το σύστημα πήγαινε πέρα δώθε, σειόταν ο τόπος και… η ψυχή στην κούλουρη ειδικά όταν ο αναβάτης έφθανε στην κορυφή. Και σε ελάχιστη απόσταση από το σημείο που στέκονταν οι θεατές, διαγραμμισμένη η «κόκκινη γραμμή» που δεν έπρεπε να περάσει για τον κίνδυνο να βρεθεί πάνω τους. Πάνω, κάτω και ακροβατικά: Με αμολυτά τιμόνια, πάνω στη σέλα, πατώντας στο σταντ, ανάποδα, και δεύτερος στην περιστροφή, ο ένας πάνω ο άλλος κάτω και η ταχυκαρδία για… εντατική. Και μετά από διαδοχικά κόλπα το κατέβασμα με την αντίστροφη διαδικασία, το παρκάρισμα, η υπόκλιση και το μπιζάρισμα με ένα αίσθημα ανακούφισης για την ευτυχή κατάληξη. Δεν ήταν όμως πάντα τέτοια, κάποιοι από τους πλέον γνωστούς είχαν εγκαταλείψει μετά από βαρείς τραυματισμούς στη διάρκεια παράτολμων ασκήσεων. Στο τέλος από τα μεγάφωνα καλούσαν τους θεατές να ρίξουν τον… οβολόν τους (πέραν του εισιτηρίου που πληρωνόταν στην είσοδο) μέσα στο βαρέλι καθόσον οι μοτοσυκλετιστές ανασφάλιστοι και μάζευαν τα πενηνταράκια που έπεφταν… βροχή μετά τα όσα επικίνδυνα είχαν δει. Κάπως έτσι ζήσαμε στα μικρά μας χρόνια το «γύρο του θανάτου» στο Νησιώτικο πανηγύρι. Πρωτοεμφανίστηκε το 1938 με αναβάτη τον Σαββόπουλο όταν 4 σε όλο τον κόσμο έκαναν αυτά τα παράτολμα πράγματα. Δεινός μοτοσυκλετιστής, πρωταθλητής Ελλάδας στους υποτυπώδεις αγώνες και… μοτοποδοσφαιριστής από το 1932, ο Σαββόπουλος είχε γράψει τη δική του ιστορία προπολεμικά. Αρκετές ομάδες μεταπολεμικά στα μικρά μας χρόνια, τώρα πλέον έχουν απομείνει ελάχιστες. Νομαδική ζωή, ρίσκο, δύσκολα βγαίνει το μεροκάματο…
* Παλαιότερη ανάρτηση αλλά η… αναμνηστική δόση μνήμης… δεν πειράζει
[Φωτο… απαλλοτριωμένη από το διαδίκτυο]

Προβολή Σχολίων
