Ιστορικά του Δήμου Παμίσου-10
29-10-2021
Ιστορικά του Δήμου Παμίσου: Στις εκλογές του 1883 βρίσκονται αντίπαλοι ο Δημήτρης Μερλόπουλος και ο Ιωάννης Καρατζάς. Νικητής αναδείχθηκε ο Μερλόπουλος (“Αιών” 11/7/1883) με μικρή διαφορά και με ενδιαφέρον πολιτικό παρασκήνιο όπως περιγράφεται σε εφημερίδα της εποχής: “Το αποτέλεσμα των άρτι ενεργηθεισών δημοτικών εκλογών της επαρχίας Μεσσήνης απέβη υπέρ της συμπαγούς και ως μιας οικογενείας όντως θεωρουμένης μερίδος του κ. Μπούτου. Η επαρχία αύτη συγκροτείται ως γνωστόν εξ 6 δήμων: Των του Παμίσου, της Εύας, του Αριστομένους, της Ιθώμης, της Οιχαλίας και της Ανδανίας, Οι του πρώτου εκλογείς διηρούντο προ της εκλογής εις τρία διακεκριμένα κόμματα, εξ ών τα δύο, του κ. Καραντζά και του κ. Μερλοπούλου, ισοδύναμα σχεδόν, ως απεδείχθη εκ των υστέρων, διηγωνίσθησαν εν τη εκλογική παλαίστρα, καθ’ ήν πλείσται όσαι ασχήμιαι και προφανείς εκλογικαί παραβάσεις συνέβησαν, και ανεδείχθη πλειονοψηφούσα κατά δύο ψήφους η μερίς του κ. Μερλοπούλου. Η δε αρτισύστατος μερίς του κ. Μπούτου, συγκειμένη εκ 250-300 εκλογέων, απέσχε εντελώς του ψηφοφορείν τη συμβολή του της αυτής αρχηγού. Ηδη όμως η μερίς αύτη αποτελεί τα δύο τρίτα του ολικού αριθμού εκλογέων Παμίσου, άτε αναγνωρίσαντος αρχηγόν του κ. Καρατζά (όστις εκέρδησε πέντε δημοτικούς συμβούλους και δύο παρέδρους) τον κ. Μπούτον διαρρηχθέντος βεβαίως του συνέχοντος δεσμού της καρδίας του…. κλπ.” (“Ανόρθωσις” 28/7/1883). Ο Περ. Μπούτος είχε εμφανιστεί για πρώτη φορά ως υποψήφιος βουλευτής στο πλευρό του Αλ. Κουμουνδούρου στις εκλογές του 1865 και εξελέγη (όπως και πολλές φορές στη συνέχεια), ενώ ήταν μέχρι τότε δήμαρχος Οιχαλίας. Στις δημοτικές εκλογές του 1882 έχει ήδη πεθάνει πριν λίγους μήνες ο Κουμουνδούρος και οι συνεργάτες του ακολούθησαν δικούς τους δρόμους σε μια προσπάθεια να αποκτήσουν την πρωτοκαθεδρία στην επαρχία Μεσσήνης, ενώ είχαν εμφανιστεί στο πολιτικό προσκήνιο οι γιοί του.
Στη διάρκεια αυτής της θητείας του Δημήτριου Μερλόπουλου το 1886 γίνεται ένας ακόμη μεγάλος σεισμός που προκάλεσε εκτεταμένες ζημιές όπως τηλεγραφεί ο Δήμαρχος και ο δημαστυνόμος Κορκονικήτας: “Χθες μεταμεσονύκτιον σεισμός ισχυρότατος διαρκέσας δύο περίπου λεπτά κατέρριψεν εκ θεμελίων πολλάς οικίας ενταύθα και την Μητρόπολιν Αγιος Ιωάννης, διέρρηκε πάσας σχεδόν τας άλλας οικίας καταστάσας σχεδόν ακατοικήτους. Ζημίαι εισίν ανυπολόγιστοι. Πάσαι αι οικογένειαο κείνται εν υπαίθρω. Εν απάση δε τη επαρχία μέγισται συμφοραί εγένοντο, εισέτι όμως δεν εγνώσθησαν λεπτομέρειαι […] Δημόσια καταστήματα ακατοίκητα. Μεριμνήσατε παρακαλώ περί ταχείας αποστολής σκηνών και λοιπών μέσων προς περίθαλψιν οικογενειών” (ΓΑΚ Μεσσηνίας – Αρχείο Μίμη Φερέτου, φάκελλος Μεσσήνη, εφημερίδα “Ωρα” 17/8/1886).
Την ίδια χρονιά απονέμεται στο Δ. Μερλόπουλο (όπως και σε πολλούς άλλους δημάρχους) το μετάλλιο του Αργυρού Σταυρού του Σωτήρος (“Ωρα” 14/12/1886). Την ίδια εποχή τελειώνει και η πολιτική καριέρα του Σπήλιου Αντωνόπουλου ο οποίος στη συνέχεια διορίζεται Γενικός Επίτροπος της Επικρατείας στο Ελεγκτικό Συνέδριο όπου υπηρέτησε μέχρι το θάνατό του τον Ιούλιο του 1891 (“Παλιγγενεσία” 1 Αυγούστου 1891).
ΔΗΜΑΡΧΟΣ Ο ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΡΑΤΖΑΣ
Οι επόμενες δημοτικές εκλογές γίνονται το 1887. Δεν γνωρίζουμε ποίοι ήταν αντίπαλοι, εκείνο που γνωρίζουμε είναι πως τις εκλογές κέρδισε ο φαρμακοποιός Γεώργιος Καρατζάς, αδελφός του Ιωάννη Καρατζά που είχε υπηρετήσει ως δημαστυνόμος στη διάρκεια της δημαρχοντίας του στο Δήμο Παμίσου (“Ωρα” 6/7/1887).
Για την περίοδο αυτή δεν υπάρχουν πολλές πληροφορίες αλλά από έναν ταξιδιωτικό οδηγό πληροφορούμαστε ότι “εχει αποκτήσει το Νησίον επί δημάρχου Γ. Καρατζά δημοτικόν κατάστημα, νεόδμητον, μεγαλοπρεπή ναόν βυζαντινού ρυθμού” (Γ. Π. Παρασκευόπουλου “Ταξίδια ανά την Ελλάδα” – 1896). Πρόκειται για το κτήριο που στεγάζεται σήμερα το Μουσείο Κατσουλίδη και για την εκκλησία του Αγιάννη που έγινε ετοιμόρροπη στο μεγάλο σεισμό του 1927 που χτύπησε κυρίως χωριά της Μάνης.
ΔΗΜΑΡΧΟΣ Ο ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΦΕΣΣΑΣ
Στις δημοτικές εκλογές του 1891 βρίσκονται αντίπαλοι ο Γεώργιος Καρατζας και ο Δημήτριος Φεσσάς, γιός του βουλευτή Γεώργιου Φεσσά. Δήμαρχος αναδείχθηκε ο Φεσσάς (“Παλιγγενεσία” 9/7/1891) αλλά ο Καρατζάς και ο δικηγόρος του Παν. Μερλόπουλος στέλνουν τηλεγράφημα στο υπουργείο Εσωτερικών στο οποίο καταγγέλεται ότι: “Πρωτοτύπω, θρασυτάτη και παρανόμω καλπονοθεύσει διαπραχθείσα υπό Δ. Φεσσά συμπραττόντων και διοικητικών και στρατιωτικών αρχών παρισταμένων διαλογή μετέδωσα αυθωρεί τηλεγραφήματα Α. Μ., υπουργείον Δικαιοσύνης, Εισαγγελέα Πρωτοδικών και υμίν. Αλλά κατά τηλεγράφημα εξ Αθηνών της 10/22 τρέχοντος μηνός υπ. Αριθ. 7379 δεν επεδόθη σκοπίμως έως χθες, αν και εδόθησαν πρωίαν ελθούσης Κυριακής ίνα καλυφθεί το έγκλημα της καλπονοθεύσεως” (ΓΑΚ Μεσσηνίας, Αρχείο Μίμη Φερέτου, “Νέα Εφημερίς” 14/7/1891). Σύμφωνα με το Μίμη Φερέτο και ο Φεσσάς ξεκίνησε την πολιτική του καριέρα ως… δημαστυνόμος (“Πελοπόννησος” 8/4/1867). Για τη θητεία αυτή δεν υπάρχουν πληροφορίες, από ανακοινώσεις στον Τύπο όμως πληροφορούμαστε ότι το 1895 ήταν δεύτερος δημαρχιακός πάρεδρος ο Π. Πανόπουλος (“Πάμισος” 11/5/1895).
*
Στις εκλογές του 1895 οι αντίπαλοι είναι τρεις: Δημ. Γ. Φεσσάς, Χαραλ. Μερλόπουλος και Γεωρ. Α. Καρατζάς (“Ευνομία” 20/8/1895). Δήμαρχος εκλέγεται για δεύτερη φορά ο Δημήτριος Φεσσάς (“Σκρίπ” 11/7/1891). Ούτε και για την περίοδο αυτή υπάρχουν πληροφορίες, εκτός από το γεγονός ότι το 1898 τέταρτος δημαρχιακός πάρεδρος ήταν ο Γ. Καντιάνης. Υπάρχει ακόμη και ένα ψήφισμα το οποίο υπογράφει ο δήμαρχος εκ μέρους του δημοτικού συμβουλίου με το οποίο ανακηρύσσεται επίτιμος δημότης ο ταξίαρχος Σμολένσκι για τη δράση του στον πόλεμο του 1897, ενώ λαμβάνεται απόφαση να αναρτηθεί η φωτογραφία του στην αίθουσα του Δημαρχείου: “Το Δημοτικόν Συμβούλιον του καθ. Ημάς Δήμου συνελθόν σήμερον εν εκτάκτω συνεδριάσει, και λαβών υπ’ όψιν τον ηρωϊσμόν και τας ανδραγαθίας υμών υπέρ της πατρίδος, εψηφίσατο ενθουσιωδώς και ομοθύμως την προς υμάς έκφρασιν των συγχαρητηρίων αυτού αισθημάτων, την δαπάνη του Δήμου ανάρτησιν της εικόνος υμών εν κεχωρισμένω πλαισίω εν τη αιθούση του Δημαρχείου και την ανακήρυξιν υμών επιτίμου πολίτου του Δήμου ημών.
Διαβιβάζων ημίν ταύτα παρακαλώ όπως ευαρεστούμενοι δεχθήτε την έκφρασιν ταλυτης της τιμής, ως μικρόν αδάμαντα εις το τίμιον της δόξης στέμμα, όπερ τίθησιν η ευγνωμονούσα πατρίς επί τη σεπτή υμών κεφαλήν.
Ο Δήμαρχος Παμίσου
Δημ. Γ. Φεσσάς” (Εμπρός” 26/4/1897).
Λίγους μήνες αργότερα, τον Οκτώβριο του πεθαίνει ο Δημήτριος Μερλόπουλος, η κηδεία του γίνεται στους Τρεις Ιεράρχες και είναι πάνδημη. Επικήδειους εκφώνησαν ο γιατρός Φώτης Βακαλόπουλος (μετέπειτα βουλευτής και κοινοτάρχης) και ο δικηγόρος Γεώργιος Γερασιμόπουλος που αναφέρει μεταξύ άλλων:”Αλλ’ ό, τι καθήστησι προσφιλή και ανεπανάληπτον τον Δημ. Μερλόπουλον είναι η ηθικότης της βουλήσεως, η σταθερότης του ηθικού χαρακτήρος, η αγνότης των αισθημάτων δι’ ών διακρίνεται πάσα διάνοια ανωτέρα.
Κυριωδώς δε τα δικαιώματα επί του σεβασμού και της αγάπης ημών αρύεται η μνήμη αυτού ως Δημάρχου Παμίσου, διοικήσαντος εν ευθύτητι και δικαιοσύνην τον Δήμο τούτον επί πολλάς περιόδους ενιαυτών. Ως αντιπρόσωπος δε της επαρχίας ημών εν τη δευτέρα των Ελλήνων Συνελεύσι επέδειξε επίζηλον ευστάθιαν πολιτικών αρχών και κατέστη σπουδαίος τύπος νομοθέτου, συντελέσαντος εν πλήρει συναισθήσει και εν ελευθέρα συνειδήσει τον καταστατικόν νόμον του Ελληνικού Κράτους” (“Ευνομία” 2/11/1897)..
*
Ο Δημήτριος Φεσσάς αναδεικνύεται για τρίτη συνεχόμενη θητεία δήμαρχος το 1989 (“Εμπρός” 6/9/1899). Για το σύνολο τη δημαρχοντίας του υπάρχει μια αναφορά αργότερα, το 1907 αφού στο μεταξύ είχε εκλεγεί βουλευτής και ετοιμαζόταν να θέσει και πάλι υποψηφιότητα για τη θέση του δημάρχου Παμίσου: “Ο κ. Φεσσάς έχει κληρονομήσει την πολιτικήν ιδιοφυΐαν του πατρός του, δις εκλεχθέντος βουλευτού, είναι όμως θαυμαστός δια την πολιτικήν περίνοιάν του μη κατερχόμενος εις τα χαμηλά στρώματα της μικροπολιτικής, παρομοιώδης για την ειλικρίνειάν του και την ανεξικακίαν του, ευσυνείδητος, ακούραστος εις μόχθους και θυσίας, προς επιτυχίαν παντός όπερ συντελεί δια την πρόοδον και το καλόν της επαρχίας του, ως σύμβολον αναγράφων εις την σημαίαν ήν μετά των αδελφών Κουμουνδούρου κρατεί “εργασία και ευθύτης”.
Αληθής πατριάρχης οικογενείας, απολαύει αμερίστου σεβασμού και λατρείας παρά τη κοινωνία της Μεσσήνης, Οι δε γνωρίζοντες αυτόν τον αγαπώσι δι τε την ευπροσηγορίαν του, τους καλούς του τρόπους ως και δια την παροιμιώδη φιλοξενίαν του.
Η δωδεκαετής δημαρχία του ήτο πρότυπον διαχειρίσεως και αμερολήπτουν διοικήσεως. Τα οικονομικά του δήμου ιδίως περισυνέλεξε και ανώρθωσε, μηδ’ αυτά τα εκκλησιαστικά ταμεία παραμελήσας. Εκαλλώπισε την πόλιν Μεσσήνης με ρυμοτομίαν οδών, κανονισμός πλατειών, δενδροφύτευσιν και εξυγίανσιν της πόλεως δια παντός τεχνικού μέσου κατασκευάσας και την μεγάλην υπόνομον . Εν γένει δεν ώκνησε να εκτελέση παν εξωραϊστικόν έργον δια του τακτικού πάντοτε προϋπολογισμού του δήμου, εις τρόπον ώστε οι αληθώς πονούντες τον δήμον εκλογείς, η καλή τάξις και οι απειροπληθείς φίλοι του θα τον παρακαλέσουν να δεχθή την υποψηφιότητα του δημοτικού άρχοντος” (Βασ. Τζαραβέλα “Μεσσηνιακόν Ημερολόγιον 1907”).
Στην αναφορά αυτή υπάρχουν πολύ χρήσιμες πληροφορίες καθώς φαίνεται ότι συνεργάζεται με τους γιούς του Κουμουνδούρου Κωνσταντίνο (βουλευτή και Πρόεδρο της Βουλής αργότερα) και Σπυρίδωνα (βουλευτή και υπουργό αργότερα). Και από τη δημοτική θητεία πέραν των άλλων ξεχωρίζει η αναφορά στην “μεγάλην υπόνομον” που θα πρέπει να είναι ο υπόνομος ομβρίων που ξεκινούσε από την Ελευθερίας, έστριβε στην Οθωνος, έφτανε στην αγορά και από εκεί στο βάλτο. Υπόνομος που αποκαλύφθηκε σε εργασίες που έγιναν πριν λίγα χρόνια αλλά δεν δόθηκε ιδιαίτερη σημασία.
[Απόκομμα της εφημερίδας “Ευνομία” με τους υποψηφίους δημάρχους του 1895]
Ηλία από ότι μου έχει πει ο αδερφός μου ο Φώτης που τα έχει ψάξει μέλος της οικογένειας μου που ήρθαν από του Γαρζενικου φαίνεται να έχει ψηφίσει στις εκλογές του 1895 για πρωτη φορα.
Προβολή Σχολίων