Ο ΔΑΡΕΙΩΤΗΣ “ΦΑΤΡΙΑΣΤΗΣ”

Οι εκλογές γίνονται στις αρχές του χρόνου και αμέσως προκύπτει ζήτημα σχετικά με τον ποίος θα επιλεγεί από το Βασιλιά ως δήμαρχος.
Η εφημερίδα “Αιών” που είχε ταχθεί ανεπιφύλακτα εναντίον της αντιφορολογικής εξέγερσης των Νησιωτών το 1840 καταγγέλει τους Δαρειώτη και Αντωνόπουλο ως “φατριαστές” που είχαν πρωταγωνιστήσει στην εξέγερση και ως εκ τούτου δεν θα έπρεπε να επιλεγούν για τη θέση του δημάρχου. Ενώ υποστηρίζει την επιλογή Μπουρατίνου, σε κείμενο μάλιστα που υπογράφει ο συντάκτης της εφημερίδας Ν. Καρώρης, γεγονός που υποδηλώνει την βαρύτητα που θέλει να δώσει: “Ενας των μοχλών οίτινες κινούσι την κυβερνητικήν μηχανήν, είναι αι Δημοτικαί Αρχαί, ως δεν αμφιβάλει πας τις. Οι κατ’ επαρχίας Διοικηταί και η εν Αθήναις Γραμματεία των Εσωτερικών οφείλουσι ν’ ακολουθήσωσι εντελώς το πνεύμα του Νόμου, ως ανώτεραι αρχαί, ενεργούντες επί τη βάσει της ψήφου των πολιτών, πολεμούντες τας αντιποιήσεις των ξένων της κοινής γνώμης φατριαστών, και αποβλέποντες εις μόνην την τιμιότητα, την γενικήν υπόληψιν και την εκ συγκρίσεως ικανότητα των εκλεγομένων υποψηφίων προσώπων. Αλλά λόγοι πολλοί κατέστησαν εσχάτως σπουδαίον παρ’ ό, τι ηδύνατο να είναι φύση το αντικείμενον των δημαιρεσιών, και περί τούτου θέλομεν αναπτυχθήμ εάν ίδωμεν προχωρούν το κακόν, δια να φέρωμεν εις φως τα γινόμενα, και να αποδείξωμεν τετραγωνικώς, ότι δια των εκ προθέσεως παρανομιών και δια της αντιτάξεως της κυβερνητικής ισχύος κατά της απαραβιάστου θεωρουμένης θελήσεως των πολιτών, ο νόμος περί Δήμων καθίσταται περιττός πλέον, ή μάλλον μέσον καταθλίψεως, η δε Εξουσία αντιπράττει κατά του ιδίου εαυτής συμφέροντος, στηρίζουσα τον μιαρόν φατριασμόν ανθρώπων, οίτινες θέλουσι να διαδεχθώσι εις τας επαρχίας την θέσιν των επί Τουρκοκρατίας ολίγων σπουδαρχών.
Εν τοσούτω περιοριζόμενοι ήδη εις τα της αρχαιρεσίας του Παμίσου, παρατηρούμεν οπόσην η Διοίκησις της Μεσσηνίας πρέπει να επιστήση προσοχήν επί των υποψηφίων Δαρειώτου, Δ. Αντωνοπούλου και Ευσταθίου Μπουρατίνου. Ποίοι οι πρώτοι δύο φατριασταί εξ επαγγέλματος, άνθρωποι καταστάντες στασιασταί του δήμου του Νησίου ενώπιον της Κυβερνήσεως κατά το παρελθόν έτος, υποκείμενα εν ενί λόγω μηδεμίαν δίδοντα πίστιν εις την διαχείρισιν των δημοτικών δια τον αναιδή κοτζαβασισμόν, την μικρόνοιαν και τον αποκλειστικόν περιορισμόν των εις τα φατριαστικά πάθη. Ποίος δε ο Ε. Μπουρατίνος; Πλούσιος ως προς την περιουσίαν και το εμπόριον, πολίτης άκρας τιμιότητος και υπολήψεως, Ελλην μεμακρυσμένος από πάντα φατριαστικόν οίστρον, και παρά τα άλλα πλεονεκτήματά του έχων ικανήν γραφικήν ικανότητα ως προς τον τόπον. Νομίζομεν ούτω, ότι ο κ. Καρώρης, Διοικητής της Μεσσηνίας, κηδόμενος υπέρ του πνεύματος του νόμου και της ησυχίας του, περί ου ο λόγος,, Δήμου Παμίσου θέλει οδηγηθή εις την γνωμοδότησίν του, ορμώμενος από πεποίθησιν ανεπηρρέαστον. Και μένει ήδη να ίδωμεν, εάν θέλουσι λάβη χώραν συστάσεις υπέρ των εξ επαγγέλματος ραδιούργων και φατριαστών προς βλάβην των εντίμων και ειρηνικών πολιτών, και αυτής της υπηρεσίας. Δεν προχωρούμε περαιτέρω, δια να μην υποτεθώμεν ως έχοντες τον σκοπόν του να επιβάλωμεν γνώμην. Τα προσόντα εκάστου των τριών ανωτέρω υποψηφίων είναι γνωστά, και ταύτα ας λάβη οδηγόν των περαιτέρω πράξεών του ο θέλων να μη κυλίηται εις το αποτρόπαιον φατριασμόν” (“Αιών” 13/4/1841).

ΥΠΕΡ ΔΑΡΕΙΩΤΗ

Μια απάντηση από την άλλη πλευρά έρχεται με δημοσίευμα της αθηναϊκής εφημερίδας “Ζέφυρος” (4/5/1841) η οποία σύμφωνα με το Μίμη Φερέτο “εξήρε την προσωπικότητα του Δαρειώτη και τονίζουσα ότι ήτο λαοφιλής και γι’ αυτό συγκέντρωσε τα δύο τρίτα των εκλογέων του, ενώ ο αντίπαλός του Ευστ. Μπουρατίνος, που τον αποκαλούσε “αγράμματο μπακάλη” έλαβε μόλις το τρίτον των δημοτών”.

ΥΠΕΡ ΜΠΟΥΡΑΤΙΝΟΥ

Ακολουθούν και άλλα δημοσιεύματα που δεν έχουν εντοπισθεί, όπως προκύπτει από επιστολή στην εφημερίδα “Αιών” η οποία απαντά στις επικρίσεις κατά Μπουρατίνου, χωρίς να αναφέρεται στο αποτέλεσμα της εκλογής του ειδικού εκλεκτορικού σώματος: “Ανεγνώσαμεν διατριβάς εκ Φουρτζάλας και Ναυπλίας δήθεν, πραγματευομένας περί των υποψηφίων δια την θέσιν Δημάρχου του Δήμου Παμίσου. Ομολογούμεν ότι δεν ηθέλαμεν απαντήσει εις τερατώδεις λιβέλλους, εάν δεν υποχρεούμεθα από τον ορθόν λόγον, και από την ανάγκην του να εξάξωμεν το κοινόν εκ της απάτης πεποιημένων ιδεών και προτερημάτων αποδοθέντων εις τον κ. Δαρειώτην, οποία δεν απεδόθησαν ούτε εις αυτόν τον Θεμιστοκλήν των Αθηνών. Το περιεργότερον όμως είναι η κακία, από την οποία κατελήφθησαν οι απολογηταί διαστρέφοντες την αλήθειαν. Διατί, κύριοι πανηγυρισταί ένθερμοι, αγωνίζεσθε να καλύψητε την αλήθειαν καταβοώντες με τόσας βαναυσικάς των αρχών σας ύβρεις; Εγγίχθητε βεβαίως μη φέρει η δημοσίευσις της αληθείας αποτυχίαν των αγώνων σας. Και προς τούτο ποίος έμεινε ακολάκευτος; Εάν ήναι ο ήρως σας, τον οποίον τον περιγράφετε, προς τι ο τόσος ενθουσιασμός του να περιγράψητε τα προτερήματα και τας αρετάς του, ενώ επιμένετε, είναι πασίγνωστος εις το Εθνος; Διατί εν καιρώ της εκλογής των Επαρχιακών Συμβούλων προσέφυγεν ικετικώς δια να εκλεχθή επαρχιακός σύμβουλος του Δήμου Πολίχνης, από δε τον του Παμίσου Δήμον απέτυχε καθ’ ολοκληρίαν; Διατί να παραλείψετε και πόσας άλλας βελτιώσεις επέφερε εις τον Δήμον, διαπρέψας κατά την πρώτην περίοδον ως Δήμαρχος; Ετυχε της θέσεως ταύτης μόνον από την γενναιοψυχίαν του οποίου καθάπτεσθε ειρηνικού και τιμίου πολίτου, κινήσας την συμπάθειαν των συγγενών του. Αυτό μόνον, επαναλαμβάνομεν, εστάθη το συντελεστικώτερον και όχι εκείνο, το οποίο μετεχειρίσθη και με τους περί αυτόν γενόμενος ψηφοθήρας. Τα εκθετόμενα δεν είναι λόγοι απλοί, ούτε φαντασιώδη υφάσματα. Στηρίζονται εις το παρελθόν. Ο ειρηνικός όμως πολίτης Ευστάθιος Μπουρατίνος τον χαρακτήρα του οποίου καθάπτεσθε με τοσαύτην καπηλικήν αναίδειαν εισδύοντες μέχρι των οικιακών, ετιμήθη από τους δημότας του δι’ απολύτου εμπιστοσύνης και απεριορίστου αγάπης, ως έχοντας πληρεστάτην πεποίθησιν, ότι ήθελον ευοδοθή τα δημοτικά των επί το κρείττον δια της εις χείρας του αρχής. Ούτος ούτε γνώσεων είναι εστερημένος, ούτε προσπαθεί να απορροφήση των δημοτών του τους κόπους, άνθρωπος εγνωσμένης διαγωγής και ανεπιλήπτου προς τα καλά ζήλου του. Μην έχων τοιαύτα προσόντα δεν εκλέγετο ως υποψήφιος, ούτε υμείς ηθέλετε κυριευθή από πανικόν φόβον ένεκα του οποίου αναμασάτε τόσα ψεύδη δια να προκαταλάβητε τας αρμοδίους Αρχάς και να δοθή παρ’ αυτών η λευκή ψήφος προς τον ήρωά σας. Αλλά τι να ειπή τις, όπου πολλάκις η ραδιουργία καλύπτει την αλήθειαν; Ο διαληφθείς Μπουρατίνος ως προς την κτηματικήν κατάστασιν είναι όμοιος του ήρωός σας. Κατά δε την χρηματικήν απέχει ο πρώτος του τελευταίου, όσον ο βους από τον κώνωπα. Χιλιόδραχμος βακάλης είναι ή εκ των πλέον ευκαταστάτων του δήμου μετερχόμενος το εντιμώτερον επάγγελμα του εμπορίου; Επρεπε προς τοις άλλοις να τω αποδωθή και το όνομα φιλάργυηρος διότι δεν διανέμει ακωλύτως την δραχμήν του δια να την κατασπαυταλήσητε κατά τας αρχάς σας. Κρίνομεν αναρμόστους τας περαιτέρω αναπτύξεις. Εν τοσούτω τοιούτων προσόντων άνθρωποι δεν αρέσκεσθε να άρχωσιν άλλοι, ως αποτυγχάνοντες των ιδιοτελών σας σκοπών, από τους οποίους μόνον ωθείσθε.
Ως προς την καταψηφισθείσαν ποινήν κατά του αποβιώσαντος Ιω. Μπουρατίνου από το Πλημελλειοδικείον ένεκα των αναγεννηθέντων ισχυρισμών ως προς την απόδοσιν του διπλοδεκάτου, κρίνω παντάπασαν ανοίκειον να έμβω εις πράγματα δικασθέντα και μάλιστα εάν δεν επρόκειτο από την ανάπτυξίν των να εγγιχθώσι τινές, οίτινες ήδη ηρεμούσι. Αποσιωπάτε περί του συγκαταδικασθέντος ιερέως Παπαδημητρίου. Το ηξεύρω, επειδή ανήκει εις το έντιμον κόμμα σας. Αλλ’ η περίστασις αύτη ποίαν ήδύνατο να έχη επιρροήν με την τάξιν του βίου του Ευσταθίου Μπουρατίνου, αν και αληθώς ο συγγενής του ημάρτησεν ή παρεκτράπη;
Εκ τούτων πληροφορείται το κοινόν, οποίος εκτραγωδεί πράγματα ανύπαρκτα δια να το εξαπατήση. Ο δε συντάκτης του Αιώνος, του οποίου οι συστηματικοί πολέμιοι της αληθείας καθάπτεσθε με τόσην χολήν, απεδείχθη καθ’ όλας τας περιστάσεις πόσον ειλικρινώς αγωνιάται υπέρ των συμφερόντων και της προόοδου του Εθνους, ως και επί του προκειμένου εξεπλήρωσε καθήκον πατριωτικόν υπερασπισθείς τον κ. Μπουρατίνον” (“Αιών” 3/6/1841).
Παρά τις αντιδράσεις ο Βασιλιάς τελικά επέλεξε ως δήμαρχο τον Παναγιώτη Δαρειώτη. Δεν γνωρίζουμε τους λόγους, πάντως όχι από “δημοκρατική ευαισθησία” άλλωστε ο Οθωνας (και η αντιβασιλεία) κυβερνούσαν “ελέω Θεού”. Γεγονός που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι κατά πάσα πιθανότητα ο Δαρειώτης δήλωσε “νομιμοφροσύνη” ενώ παράλληλα η Βαυαρική διοίκηση ήθελε να προσεταιριστεί τοπικούς παράγοντες με επιρροή στην κοινωνία. Και όπως είχε προειδοποιήσει ήδη από το 1837 όταν απέλυσε το δημοτικό συμβούλιο Αθήνας, δεν θα ανεχόταν από την πλευρά του δήμου οποιαδήποτε απόπειρα αντιπολίτευσης.

[Στη φωτογραφία η υπογραφή του Παναγιώτη Δαρειώτη]

Πηγές

1. Μίμη Φερέτου “Μεσσηνιακά 1969-1970
2. Ηλία Μπιτσάνη “Σελίδες από την ιστορία της Μεσσήνης”
3. Ψηφιακό αρχείο εφημερίδας “Αιών”