Μια ξεχωριστή εκδήλωση τη Δευτέρα 3 Αυγούστου στις 9 το βράδυ στη Μεσσήνη, καθώς στα “μπεζεστένια” θα δοθεί συναυλία με το Γιάννη Θωμόπουλο με τίτλο “Ο λόγος στη μουσική”, ο οποίος “επιστρέφει” στο χώρο που μεγάλωσε και έζησε τα μικρά του χρόνια. Πολύ κοντά στο πατρικό στην πανηγυρίστρα του παιχνιδιού και της μεγάλης συνάντησης του Σεπτέμβρη.
Τα “μπεζεστένια” σε εισαγωγικά γιατί δεν υπάρχουν πλέον. Στη θέση τους ορθώνονται τσιμεντένια κουτιά, κλειδαμπαρωμένα και ερημωμένα. Ισως είναι η πρώτη φορά που επιχειρείται να γίνει κάτι εκεί, στον τόπο που “γεννήθηκε” το Νησί. Μια κίνηση που αναδεικνύει την ανάγκη αξιοποίησης του χώρου πέρα από τις ημέρες του φθίνοντος πανηγυριού και της σοβαρής ενασχόλησης με το θέμα εκείνων στους οποίους ανατέθηκε η διαχείριση των υποθέσεων της πόλης.
Η ιστορικότητα του χώρου πάει πολύ μακρυά, ίσως και πολύ πριν το κάστρο της αποτελέσει την αγαπημένη κατοικία για την Ιζαμπώ την εποχή της Φραγκοκρατίας. “Οθωμανικής” προέλευσης η λέξη που υποδηλώνει τη σκεπαστή αγορά υφασμάτων και άλλων εμπορευμάτων. Αλλά τα “μπεζεστένια” του Νησιού δεν έχουν καμία σχέση με την τουρκοκρατία, απλώς υποδηλώνει την ενσωμάτωση της λέξης και της έννοιας στη γλώσσα των κατοίκων. Αρχισαν να κατασκευάζονται το 1927 ως “σκεπαστά” παραπήγματα τα οποία εξασφάλιζαν τα εμπορεύματα από τις βροχές την εποχή του πανηγυριού. Ενώ στο χώρο έξω αυτά που διαμορφώθηκε κατάλληλα και ανοίχτηκαν πηγάδια, μεταφέρθηκε η ζωαγορά η οποία μέχρι τότε γινόταν στην πλατεία.
Πρόχειρες οι εγκαταστάσεις, την πρώτη χρονιά κατασκευάστηκαν 50 δωμάτια μέσα σε 40 ημέρες, ανοίχτηκαν πηγάδια αλλά δεν κατάφεραν να ηλεκτροφωτιστούν: “Η κατ’ έτος τελουμένη εν τη πόλει μας εμποροπανήγυρις παρουσίασεν εφέτος εξαιρετικήν επιτυχίαν, Πλήθη εξ όλων των Μεσσηνιακών επαρχιών συνέρρεον εις τον καθορισμένον τόπον της πανηγύρεως, Ο πέριξ του εκκλησιδίου της Μονής χώρος, παρουσιάζει κάτι το υπερόχως εκπληκτικόν. Κύματα κόσμου συνωθούντο πέριξ των παραγκών ένθα ήσαν εκτεθειμένα τα εμπορεύματα, ενώ αδιάκοπος φαιδρός βόμβος από σαρμόνικες, κουδουνάκια, σφυρίκτρες, χρεμετισμούς, ογκανίσματα και φωνές διαλαλούντων εμπόρων, έψαυε τα αυτιά των επισκεπτών σαν μια αντίληπνος δαιμονική συναυλία. Η κίνησις, η συρροή των εμπόρων πρωτοφανής. Γενικώς δε η επιτυχία πλήρης. Όλα δε αυτά οφείλονται εις τους υπερανθρώπως εργασθέντας κ. κ. Σπήλιον Ποτηρόπουλον αντιπρόεδρον της Κονότητός μας και Δαυΐδ Δημόπουλον ηγούμενον της Μονής Βουλκάνου, οίτινες σε διάστημα τεσσαράκοντα ημερών επέτυχον την ανέγερσιν ευρυχωρωτάτου μπεζεστενίου εκ 50 δωματίων, μετέφεραν την εν τη Κεντρική Πλατεία της πόλεώς μας τελουμένην ζωοπαν ήγυριν εις τον όπισθεν των μπεζεστενίων χώρον, καταλλήλως ισοπεδοθέντα και ανώρυξαν δύο αρτεσιανά καταστήσαντες ούτως ευχάριστον την εκείσε διαμονήν των πανηγυριστών, εφ ω και την ευγνωμοσύνην των συμπολιτών μας απέσπασαν. Πλην όμως την μεγαλοπρέπειαν της πανηγύρεως επέπρωτο να μειώση κατά πολύ η έλλειψις του φωτισμού, οφειλομένη εις το πείσμα Κοινότητος και Εταιρείας Ηλεκτροφωτισμού. Επρεπε να καταβληθή κάθε δυνατή προσπάθεια και εκ μέρους των πολιτικών ακόμη ώστε να μη παρουσιασθή το οικτρόν του σκότους θέαμα και το πρωταφανές φαινόμενο να υπάρχουν φανοί χωρίς φως.
Παράλειψις θα ήτο αν δεν ανεφέρετο ενταύθα η αξιέπαινος δωρεά τω κ. κ. αδελφών Χρόνη οίτινες προθύμως παρεχώρησαν τον χώρον εκείνον μέσω του οποίου διηνήγη η νέα οδός ευρεία και κατά συγκυρίαν δενδρόφυτος, απαραίτητος δια τας ημέρας της πανηγύρεως και εξυπηρετούσαν την μεγαλυτέραν κίνησιν των πανηγυριστών” [“Σημαία” 26/8/1927]
Την επόμενη χρονιά έγινε και ο ηλεκτροφωτισμός: “Η από της απελευθερώσεως του Κράτους τελουμένη εν Μεσσήνη (Νησίω) θρησκευτική, εμπορική και ζώων πανήγυρις αρχομένη από της 21ης Αυγούστου και λήγουσα την 28ην του ιδίου μηνός θέλει τελεσθή και κατά το εφετεινόν έτος μετά μεγαλειτέρας παρ’ ό, τι άλλοτε επιτυχίας και ζωηρότητος, λόγω των κατασκευασθέντων τελείων και ευρυχωροτάτων και μετά ηλεκτρικής εγκαταστάσεως φωτισμού παραπηγμάτων (μπεζεστένι) εγγυουμένων πλήρη ασφάλειαν των εμπορευμάτων από πάσης καιρικής μεταβολής” [“Θάρρος” 14/8/1928]
Με βάση δημοσίευμα του 1930, φαίνεται ότι το 1928 ή το 1929 κατασκευάστηκαν άλλα 50 δωμάτια, ενώ τη χρονιά εκείνη κατασκευάστηκαν στο κέντρο του χώρου άλλα 50 δωμάτια που περιβάλλονταν πλέον από τα 100 προϋπάρχοντα: “Η κατασκευή εφέτος εις το μέσον των μπεζεστενίων 50 νέων παραπηγμάτων μετά των 100 παλαιών τούτων τελείων και ευρυχωροτάτων μετά ηλεκτρικής εγκαταστάσεως φωτισμού εγγυάται πλήρη ασφάλειαν από πάσης καιρικής μεταβολής. Η κατασκευή πλείστων αρτεσιανών θέλει διευκολύνη με την αφθονίαν ύδατος τους πανηγυριζόμενους όπως ποτίζουσι τα ζώα αυτών εις τον αυτόν χώρον της πανηγύρεως” [“Σημαία” 18/9/1930]
Και το 1931 ολοκληρώνονται με την κατασκευή 30 εξωτερικών δωματίων καθώς μας πληροφορεί η ίδια εφημερίδα: «H κατασκευή εφέτος εις τον έξωθι γύρω του μπεζεστενίου χώρον 30 νέων παραπηγμάτων μετά των 150 παλαιών τοιούτων και ευρυχωροτάτων μετά ηλεκτρικής εγκαταστάσεως, εγγυάται πλήρη ασφάλειαν από πάσης καιρικής μεταβολής» [“Σημαία” 16/9/1931]
Εμειναν όρθια μέχρι την δεκαετία του 1990 όταν κατεδαφίστηκαν και κατασκευάστηκε το κτίσμα που υπάρχει σήμερα χωρίς να υπάρξουν αντιδράσεις. Κατά τις εκσκαφές οι πληροφορίες αναφέρουν ότι αποκαλύφθηκαν τμήματα τείχους τα οποία παραδόθηκαν… στη λήθη για λόγους που δεν μπορούμε να γνωρίζουμε. Εκείνο το οποίο γνωρίζουμε και κυκλοφορεί ευρέως είναι ότι και πριν και μετά και όποτε έγιναν εργασίες ορισμένου βάθους, ήρθαν στο φως ευρήματα τα οποία εξαφανίστηκαν…