Ο εθνικός δρόμος Καλαμάτας – Νησίου ξεκίνησε γύρω στα 1845, ολοκληρώθηκε το 1861 και το 1870 μπήκαν για πρώτη φορά διόδια. Οι Νησιώτες διαμαρτύρονταν γιατί πλήρωναν να πάνε ακόμη και στα χωράφια τους και τελικά το 1882 ο τότε δήμαρχος Ιωάννης Καρατζάς βρήκε τρόπο παράκαμψης του δρόμου και των… διοδίων.

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή:

Στις 4 Νοεμβρίου 1861 από την εφημερίδα (της Καλαμάτας) “Πελοπόννησος” αναγγέλεται η ολοκλήρωση του δρόμου και καλούνται οι ενδιαφερόμενοι να δρομολογήσουν άμαξες για τις μεταφορές: “Αναγγέλωμεν μετ’ ευχαριστήσεως ότι η μέχρι του Νησίου οδός κατέστη ταξιδεύσιμος δια των αμαξών, και αι δύο υπάρχουσαι ενταύθα άμαξαι ήρξαντο προ ημερών να ταξιδεύωσι την οδόν αυτήν, δι’ ής η μεταξύ των δύο πόλεων συγκοινωνία θ’ αναπτυχθή έτι μάλλον, και η μεταφορά εμπορευμάτων εις Νησίον, όπερ ως επί το πλείστον προμηθεύεται ταύτα από την πόλιν ταύτην, θα γίνεται ευκολώτερα και ευθηνότερα. Εν τούτοις και είκοσι άμαξαι θέλουν εργάζεσθαι εις την οδόν ταύτην μ’ αρκετήν ωφέλειαν, και ας σπεύσουν οι προτιθέμενοι να φέρουν τοιαύτας”.

Μετά από 9 χρόνια μπαίνουν διόδια τα οποία νοικιάζονται κατά τη φορολογική πολιτική της εποχής και η σχετική απόφαση δημοσιεύεται στο ΦΕΚ 32 της 21ης Σεπτεμβρίου 1870: “

Επί των ιππασίμων, φορτηγών και υποζυγίων ζώων των διαβαινόντων την από Καλαμών εις Νησίον (Μεσσήνην) ή τανάπαλιν άγουσαν εθνικήν αμαξιτήν οδόν και έχουσαν μήκος 10 σταδίων, επιβάλλονται διόδια επί τριετίαν ως εξής:

α) Δι’ έκαστον ίππον, ημίονον, μετά ή άνευ φορτίου, μετά ή άνευ ιππέως, λεπτά ( οκτώ.

β) Δι’ έκασον όνον ωσαύτως λεπτά (5) πέντε.

γ) Δι’ έκαστον βουν προς εμπορίαν ή κρεουργίαν λεπτά (10) δέκα.

δ) Δι’ έκαστον προς εμπορίαν ή κρεουργίαν πρόβατον, αίγα, χοίρον και λοιπά μικρά ζώα λεπτά (2) δύο.

ε) Δι’ έκαστον δίτροχον ή τετράτροχον όχημα, συρρόμενον υφ’ ενός ίππου ή ημιόνου λεπτά (10) δέκα.

στ) Ωσαύτως συρόμενον υπό δύο ίππων λεπτά (15) δέκα πέντε.

ζ) Δι’ έκαστον περιπλέον ίππον εζευγμένον ως τα ειρημένα οχήματα λεπτά (5) πέντε.

η) Δι’ έκαστον φορτηγόν δίτροχον άμαξαν, συρομένην υφ. Ενός ίππου ή ημιόνου ή δυο βοών, εάν μεν η άμαξα ή κενή λεπτά ( οκτώ, εάν δε έχει φορτίον λεπτά (15) δέκα πέντε.

θ) Δι’ εκάστην τετράτροχον άμαξαν συρομένην υπό δύο ίππων ή ημιόνων ή τεσσάτων βοών, εάν μεν ή κενή λεπτά (10) δέκα, εάν δε έχει φορτίον λεπτά (20) είκοσιν.

ι) Δι’ έκαστον περιπλέον ίππον ή ημίονον ή ζεύγος βοών, κενής της αμάξης λεπτά (2), μετά φορτίου λεπτά (5) πέντε.

ια) Δι΄έκαστον όνον εζευγμένον εις άμαξαν λεπτά (5) πέντε.

Τετράτροχος άμαξα συρομένη υφ΄ενός ίππου ή ημιόνου ή δύο βοών, εξομοιούται προς δίτροχον”.

Λίγους μήνες αργότερα το θέμα φθάνει στη Βουλή όπως πληροφορούμαστε από τα πρακτικά της 6ης Μαρτίου 1871 σύμφωνα με τα οποία: “Αναφορά διαφόρων κτηματιών Μεσσήνης, παραπονουμένων δια την επιβολήν διοδίων και όταν μεταβαίνωσιν εις τα κτήματά των δια της αγούσης από Καλαμών εις Μεσσήνην, ήτις παρεπέμφθη εις το επί των Εσωτερικών υπουργείον”.

Οταν όμως μπαίνουν… διόδια και φόροι δεν βγαίνουν ποτέ και τελικά πληροφορούμαστε ότι 11 χρόνια αργότερα βρέθηκε τρόπος από το δήμαρχο Ιωάννη Καρατζά να παρακαμφθεί ο ενθικός δρόμος, να γλυτώσουν τα διόδια οι καλλιεργητές και να παίρνουν νερό από τον Πάμισο οι Νησιώτες χωρίς να πληρώνουν διόδια. Σχετικά μας πληροφορεί η εφημερίδα “Πάμισος” (εκδιδόταν στο Νησί στο τυπογραφείο Καρατζά) στις 24 Ιουλίου 1882: “Οι έχοντες κτήματα παρά τας όχθας του ποταμού Παμίσου και κατά τον χρόνον της καλλιέργειας και επί της μεταφοράς των παραγομένου από τούτων καρπού ηναγκάζοντο να πληρώνωσι διόδια, διότι διήρχοντο επί της εθνικής οδού. Η φορολογία αύτη υπό των κτηματιών ανήρχετο εις το ετήσιον ποσόν των δραχμών δύο χιλιάδων πεντακοσίων περίπου. Δια κατασκευής στεράς ξυλίνης γεφύρας επί του χάνδακος Μάρτας και ευρείας αμαξιτής οδού ο αξιότιμος δήμαρχος ου μόνον απήλλαξε τους ανωτέρω κτηματίας της ειρημένης φορολογίας, αλλά διευκόλυνε και το πλείστον μέρος της πόλεως του να προμηθεύηται εν καιρώ θέρους ύδωρ από του ποταμού. Προς δε προσέθετε τη πόλει και έναν πλέον εξοχικόν περίπατον”.

Και μετά ήρθε το τρένο, τη δρομολόγηση του οποίου πολέμησε η εφημερίδα διαβλέποντας ότι θα μετακινήσει μεγάλο μέρος της εμπορικής δραστηριότητας προς το λιμάνι της Καλαμάτας….