ΤΑ ΣΚΟΥΠΙΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΣΠΡΙΣΜΑΤΑ

Τα παλια χρονια το σκουπισμα του σπιτιου, της αυλης των δρομων και των πεζοδρομιων γυρω απο το σπιτι, ηταν παντα στις καθημερινες φροντιδες της νοικοκυρας και γινοταν με χορταρενιες σκουπες… Οχι πως δε σκουπιζουν και οι σημερινες νοικοκυρες, αλλα αλλο να σκουπιζεις με ηλεκτρικη σκουπα και αλλο με χορταρενια. Η σκουπα, κοντη για μεσα το σπιτι και ψηλη με κονταρι για εξω και το σιδερενιο φαρασι ηταν τα οπλα γι’ αυτη τη δουλεια. Οι πιο …κυριλε σκουπες ηταν κιτρινες, φτιαγμενες απο ενα φυτο, που απ’ ο,τι βρηκα σημερα λεγεται «καλαμποκι», οχι αραβοσιτι, που κανει κατι μακριους θυσανους με σπορακια, το οποιο ξεραινουν, αφαιρουν τα σπορακια, -καποια λιγα μενουν- και με τα καταλληλα δεσιματα με σπαγγο και συρμα, παιρνει σχημα και… ..οντοτητα η χορταρενια σκουπα. Στα αγροτικα σπιτια, οπου το σκουπισμα των αυλων απαιτουσε και απαιτει πιο πολυ ζορι, υπηρχαν και υπαρχουν φανταζομαι οι «σαρωματινες», σκουπες κατασκευασμενες απο διαφορους αγριους σκληρους και φουντωτους θαμνους οπως οι αφάνες, ή απο οποιον φουντωτο θαμνο μπορει να βρει ο καθενας… Στις αυλες και στους δρομους γινοταν πριν καταβρεγμα, δηλαδη η νοικοκυρα πετουσε προς τα εξω με το χερι νερο απο ενα μπουγελο, η με ενα ποτιστηρι, για να μη σηκωνεται πολλη σκονη. Τις ημερες πριν τα Χριστουγεννα αν δεν εβρεχε, και το Πασχα οπωσδηποτε, γινοταν το περιτεχνο ασπρισμα με ασβεστη, των μαντρων, των τσιμεντενιων σκαλοπατιων και των αυλων γυρω-γυρω, καθως και του κρασπεδου του πεζοδρομιου εξω απο το σπιτι σε τοσο μηκος οσο επιανε το σπιτι, αν ηταν δε και γωνιακο και του δευτερου πεζοδρομιου. Το ιδιο…..υφισταντο και οι τενεκεδες και οι γλαστρες με τα μυριστικα, τις φουξιες, τα σκυλακια, τις αραχνες, τις κρυφες αγαπες, και ο,τι αλλο φιλοξενουσαν, στη σκαλα, στην αυλη και στο πεζοδρομιο. Αυτα γινονταν με χοντρα πινελα και βουρτσες στρογγυλες, τις λεγομενες «ταβανοβουρτσες», οπως βλεπετε να κανει κι αυτη η γιαγια, σε μια φωτο απο το διαδικτυο. Για τους τοιχους, που μουχλιαζαν και ηταν καταπρασινοι απο την υγρασια του χειμωνα, υπηρχαν εκτος απο τις στρογγυλες βουρτσες και οι ψεκαστηρες, που προοριζονταν για το «γαλαζωμα» και αλλα ραντισματα στα χωραφια. Οσες νοικοκυρες δεν ειχαν χτηματα για να διαθετουν ψεκαστηρα, παρακαλουσαν καποιο γειτονα που ειχε να τους τη δανεισει, και η τους τη δανειζε, η φιλοτιμα το εκανε ο ιδιος το ασπρισμα, παιρνοντας για το καλο και το κατιτις του. Τη Μεγαλη Πεμπτη τα σπιτια ολα ελαμπαν. Τη Μεγαλη Παρασκευη, ο Επιταφιος καθε ενοριας περνουσε απο τα πεντακαθαρα σπιτια και τα καταλευκα πεζοδρομια τoυς. Οσα σπιτια ηταν χαμηλα, και ηταν τα πιο πολλα τοτε, ειχαν τα παραθυρα ανοιχτα, αναμενα ολα τους τα φωτα, μεσα τα δωματια ηταν συγυρισμενα «γκραν» που λεγαμε, και στολισμενα με τα κεντητα και πλεχτα τους πετσετακια , καρε και σεμενδακια, που ηταν απλωμενα παντου !!!!!

Τα κερακια και τα καντηλακια ηταν στη σειρα αναμενα στα ξυλινα η τσιμεντενια περβαζια και το μοσχολιβανο μεσα απο το θυμιατο διπλα εσπαγε τη μυτη ολων με το αρωμα του !!!! Απο καποιες αυλες λεμονιτσες και πορτοκαλιτσες εχυναν το υπεροχο ξεχωριστο μυρο τους στο σωμα του Χριστου… Οι νοικοκυραιοι στεκονταν στις εξωπορτες και δεχονταν με χαρα τα: «Χρονια πολλα, βοηθεια σας» των γνωστων και συγγενων, που περνουσαν, χωρις η με βιαστικες χαιρετουρες, γιατι ο Επιταφιος προχωρουσε γρηγορα. Οι μαθητριες και οι μαθητες, με τα πανερακια γεματα λουλουδια, τα χαρτια με τις «οδηγιες» και τα κερακια, για να βλεπουν να τις διαβαζουν στα χερια, επαναλαμβαναν κατα διαστηματα τα: » Ω ΓΛΥΚΥ ΜΟΥ ΕΑΡ » η «ΑΙ ΓΕΝΕΑΙ ΠΑΣΑΙ» και οι πιστοι πιο πολυ κουβεντιαζοντας και σχολιαζοντας ο,τι εβλεπαν γυρω τους παρα σιωπωντας με κατανυξη, απομακρυνονταν…Τα καημενα τα πεζοδρομια εμεναν παραπονεμενα, γεματα πατημασιες απο χωμα η απο λασπη αν ψιχαλιζε, αλλα οι νοικοκυρες τα ξανασπριζαν το πρωΪ, να τα βρει ο Χριστος που θα ανασταινοταν κατασπρα και καθαρα !!!! Μετα το Πασχα, το ασπρισμα γινοταν τακτικα…Μοσχοβολουσε ο αερας παστρα και το ματι δυσκολευοταν να αντεξει την ασπραδα, που αντανακλουσε το φως του ηλιου !!!

Στις φωτο βλεπετε τις παλιου τυπου σκουπες, που πουλιουνται ακομα στην Αθηνας και την Ευριπιδου και τη μαμα μου να σκουπιζει το δρομο μπροστα απο το σπιτι μας, τη δεκαετια του 1960, με μια ψηλη χορταρενια σκουπα και την αγνωστη γιαγια που ειπαμε να ασπριζει……

Αντε με το καλο να ερθουν οι αγιες ημερες και φετος φιλοι μου, κι ας μην ειναι ολα οπως τοτε…Εμεις, οσοι τα ζησαμε ετσι αυτα, με τα ματια της ψυχης θα βλεπουμε παλι τα χαμηλα σπιτακια τα ασπρισμενα, τα κερακια, τα λιβανιστηρακια και τους «ταξιδεμενους» νοικοκυραιους στη θεση τους οπως τοτε. Αν βουρκωσουμε καποια δικαιολογια θα βρουμε, πως μπηκε στα ματια μας ενα χαλικακι, η καπνος απο το κερακι που θα κραταμε……

Καλο Πασχα να εχουμε με υγεια !!!!

(Αυτο το κειμενο φιλοι μου γραφτηκε πριν τον covid-19. Υπομονη και φετος και ας κανουμε νοερα, οτι καναμε τοτε και ας ευχηθουμε του χρονου να ειμαστε ολοι καλα!!!)