«Μουδιασμένα ξεκινάει η περιγραφή των εκδηλώσεων του 1954, αλλά για πρώτη φορά μαθαίνουμε ότι είχε καθιερωθεί πριν τις εκδηλώσεις να επισκέπτονται την Καλαμάτα οι φουστανελλοφόροι και γύριζαν χορεύοντας στους δρόμους για να καλέσουν τους κατοίκους στο Νησιώτικο καρναβάλι: «Παρά το γεγονός ότι η ημέρα της («κρεατινής») Κυριακής ήταν ευχάριστη ατμοσφαιρικώς, επέρασε κρύα και… βλοσυρά από απόψεως διασκεδάσεως του κόσμου. Ούτε καν οι φουστανελλοφόροι λεβέντες του Νησιού, που άλλες χρονιές έμπαιναν στην πόλιν και την έφεραν… γυροβολιά τραγουδώντας και χορεύοντας δημόσια, δεν μας επεσκέφθησαν εφέτος».

Στο Νησί όμως ετοιμάζονται πυρετωδώς και για πρώτη φορά μεταπολεμικά ανακοινώνονται τα ονόματα της Οργανωτικής Επιτροπής η οποία φαίνεται ότι πλέον αποκτά πιο επίσημο χαρακτήρα: «Οι Νησιώτες ετοιμάζονται να γιορτάσουν με… μεγαλοπρέπεια τον αποχαιρετισμό του Καρναβάλου που θα γίνη με κάθε επισημότητα και εν χορδαίς και οργάνοις την Καθαροδευτέρα. Κατά την ημέρα αυτή προβλέπεται μεγάλη συρροή κόσμου στο Νησί, όπου θα λειτουργήσει κι η πατροπαράδοτος… κρεμάλα για τους κατηφείς και τους… μη μασκαράδες!

Στο μεταξύ κατηρτίσθη υπό του Δήμου Μεσσήνης η επιτροπή εορτασμού της Καθαράς Δευτέρας αποτελεσθείσα από τον πρόεδρον του Δημοτικού Συμβουλίου κ. Φώτιον Παπαδόπουλον, τον κ. Παναγ. Λουκάκον ως εκπρόσωπον των Επαγγελματιών, τον κ. Κ. Διαμαντάκον πρόεδρον της Ομοσπονδίας Επαγγελματιών και τον πρόεδρον του Εμπορικού Συλλόγου κ. Κ. Φωτόπουλον.

Η Επιτροπή αύτη υπόσχεται να παρουσιάση εκπλήξεις την Καθαρή Δευτέρα».

Ο Πότης Λουκάκος, που είναι τώρα ανταποκριτής στην εφημερίδα «Τα Νέα», περιγράφει αυτό που πρόκειται να συμβεί και για πρώτη φορά εμφανίζεται η ιστορική φωτιά του Σπάλα στην οποία δινόταν ολόκληρη παράσταση με πρωταγωνιστές τον ίδιο και το Βαγγέλη Λιάπα: «Εχετε ποτέ περάσει την τελευταία αποκρηάτικη Κυριακή στο Νησί; Αν όχι, ελάτε φέτος που όλα τα συγκοινωνιακά μέσα εν αφθονία υπάρχουν να κάνετε μια βόλτα την Κυριακή το βράδυ στις Νησιώτικες ρούγες για να σας φύγει κάθε πόνος. Θα ξαναγίνετε παιδάκι όσο βάρος χρόνου κι αν βαστούν οι ώμοι σας. Θα χορέψετε… υποχρεωτικώς γύρω απ’ τη μεγάλη φωτιά της κάθε ρούγας βοηθούμενοι από τον γλυκύ ρυθμό της πίπιζας και του νταουλιού και τέλος θα βγάλετε από μέσα σας και τόσα… σεκλέτια που έχει στοιβάξει το άχαρο σημερινό κυνήγημα της ζωής. Κάθε ρούγα με τη φωτιά της. Ολες οι γειτονιές του Νησιού λάμπουν… όχι από το ηλεκτρικό ρεύμα της Ηλεκτρικής. Αλλά από τις πύρινες γλώσσες που βγάζουν οι όγκοι των ξύλων που καίγονται. Παρετήρησα δε φέτος έναν μεγάλο συναγωνισμό στο ποια ρούγα θα ‘χη την καλλίτερη και τη μεγαλύτερη φωτιά και τους πιο μεγάλους χορούς. Είδα τα λογής λογής τροχοφόρα που άρχισαν ήδη και κουβαλούν κορμούς ολόκληρους δένδρων για την αποκρηάτικη φωτιά της ρούγας. Φαίνεται δε απ’ όσα διαπίστωσα πως η φωτιά του Σπάλα, Βαγγέλη, Λιάππα Ο. Ε. θα ξεπεράση τις άλλες εκτός εννοείται απροόπτου. Οπως δε μου εδήλωσε ο εκ των μελών της αποκρηάτικης εταιρίας κ. Λιάπας, την φωτιά τους όλη τη νύχτα θα την γαρνίρουν διάφορες ατραξιόν και ακροβατικά νούμερα που θα εκτελέσουν ο Ελληνοαμερικάνος Πήτερ Σπαλ, ο γόης της διεθνούς οθόνης Βεγγέλ-Λιάπ… και ο βοηθός των θηριοδαμαστής πιθηκάνθρωπος Χρα-χρα. Τις μικροφωνικές εγκαταστάσεις έχει αναλάβει ο φίλος συμπολίτης Πέτρος Μασουρίδης αφιλοκερδώς. Θα δοθούν και βραβεία εις τους καλλίτερους χορευτάς. Φοβούμαι όμως ότι θα τους συναγωνισθή η φωτιά του Προκόπη. Μα και οι άλλες ρούγες δεν θα υστερήσουν. Φωτιές θα αναφτούν, θα χορέψουν γύρω τους μέχρι το πρωί που θα περιμένουν το ξημέρωμα της άλλης μέρας, της Καθαράς δηλαδή Δευτέρας που θα αποτελέση το κορύφωμα του αποκρηάτικου γλεντιού που θα ξεπεράση φέτος τα όρια της ανθρώπινης φαντασίας. Να λοιπόν γιατί πρέπει να ζήσετε λίγες ώρες όλοι σεις που με διαβάζετε μαζί με μας για να μην σας μείνη κενόν στο πέρασμα της ζωής σας.

Ετσι λοιπόν γιορτάζεται η παραμονή της Καθαράς Δευτέρας, Κυριακή της αποκρηάς, στο Νησί πλαισιωμένη η βραδυά αυτή με θεόρατες φωτιές στις Νησιώτικες ρούγες.

Πότης Λουκάκος».

Ο ίδιος την επομένη μας πληροφορεί ότι η κρεμάλα είναι έτοιμη εγκαίρως και τη φροντίδα γι’ αυτή έχει ο Γιάννης Τσαφατίνος, γιος του γερο-Κούτρου: «Μεσσήνη (Του αντ/τού μας). – Υπό την εποπτείαν του κ. Τσαφατίνου στήθηκε σήμερα την πρωίαν η «κρεμάλα» που θα δράση την Καθαράν Δευτέραν. Ανεκοινώθη ότι λόγω της Καθαράς Δευτέρας οι ΣΠΑΠ έθεσαν έκτακτον δρομολόγιον αμαξοστοιχίας εκ Μεσσήνης εις Καλάμας την 9.30 μ.μ. της Καθαράς Δευτέρας».

Η συγκρότηση Οργανωτικής Επιτροπής από εκπροσώπους επίσημων φορέων έχει το δικό της αποτέλεσμα. Για πρώτη φορά μεταπολεμικά υπάρχει πρόγραμμα με τις ώρες κατά τις οποίες θα γίνουν οι εκδηλώσεις, ενώ προαναγγέλλεται και η απονομή βραβείων. Αυτή τη χρονιά γίνεται μια πρώτη νύξη για τη μαντολινάτα καθώς αναγγέλλεται ότι θα υπάρχουν «όμιλοι ντομινοφόρων μετά εγχόρδων»: «Και εφέτος η Καθαρά Δευτέρα υπέρποτε άλλοτε θα εορτασθή μεγαλοπρεπώς. Η πόλις θα είναι σημαιοστολισμένη και διακεκοσμημένη καταλλήλως και εις διάφορα σημεία θα στηθώσιν αψίδες διά την θριαμβευτικήν διέλευσιν του Καρναβάλου.

Την έναρξιν του εορτασμού θα δώσει ο Καρνάβαλος εισελαύνων εις την πόλιν διά της οδού Τριπόλεως εφ’ άρματος, προπορευομένης της Φιλαρμονικής, φουστανελλοφόρων, αμαλιών κ.λπ. περί ώραν 11ην π.μ.

Η διαδρομή του θα είναι μεγαλοπρεπής και θα καταλήξη εις την κεντρικήν πλατείαν της πόλεως, οπόθεν θα εκφωνήση τον πανηγυρικόν της ημέρας.

Ομιλοι ευσταλών φουστανελλοφόρων και νεανίδων ενδεδυμένων τας εθνικάς ενδυμασίας, ως και όμιλοι ντομινοφόρων μετά εγχόρδων οργάνων θα περιέρχονται την πόλιν χορεύοντες και διασκεδάζοντες.

Η ιστορική κρεμάλα εν τη εκτελέσει του έργου της δεν θα αφήσει παραπονούμενον κανένα.

Ελλανόδικος επιτροπή επί τούτω συσταθησομένη θα απονείμη βραβεία ανάλογα και ικανοποιητικά εις τους άνω ομίλους ως και εις πάσαν μασκαράταν ήτις ευφυώς θα σατιρίζη κάτι τι σύγχρονον.

Επίσημον πρόγραμμα εορτασμού

1) Ωρα 7η πρωινή. Κανονιοβολισμοί και έξοδος Φιλαρμονικής ανά την πόλιν.

2) Ωρα 11η. Είσοδος Καρναβάλου προπορευομένης της Φιλαρμονικης, φουστανελλοφόρων και αμαλιών.

3) Ωρα 5η μ. μ. Παρέλασις Καρναβάλου, μασκαράτων προς της Ελλανοδίκου Επιτροπής και απονομή χρηματικών βραβείων.

Ωρα 8 μ. μ. Ελληνικοί χοροί εις την Κεντρικήν Πλατείαν και καύσις διαφόρων πυροτεχνημάτων.

Η Οργανωτική Επιτροπή».

Οι πληροφορίες τις επόμενες ημέρες δείχνουν εμμέσως ότι ο Δήμαρχος Στ. Τσούσης είναι αντίθετος με τις καρναβαλικές εκδηλώσεις καθώς την παραμονή τους αναγγέλλεται ότι θα απουσιάσει για λίγες ημέρες και θα τον αναπληρώσει ο εκ των πρωταγωνιστών του καρναβαλιού Πότης Λουκάκος: «Πληροφορούμεθα ότι η ΣΠΑΠ προς εξυπηρέτησιν των εορταστών της Καθαράς Δευτέρας, οι οποίοι θα μεταβούν εις Μεσσήνην, θα εκτελέση έκτακτον βραδυνόν δρομολόγιον της τοπικής αμαξοστοιχίας με αναχώρησιν εκ Μεσσήνης την 9.30 νυκτερινήν. Ο Δήμαρχος Μεσσήνης κ. Τσούσης θα απουσιάση από της αύριον δι’ ολίγας ημέρας εκ Μεσσήνης. Κατά την απουσίαν του θα τον αναπληρώση ο Αντιπρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Πότης Λουκάκος».

Τα ρεπορτάζ για τις εκδηλώσεις δεν έχουν ιδιαίτερη έκταση και «Τα Νέα» εκτιμούν ότι η βροχή χάλασε το κέφι: «Η Καθαρά Δευτέρα εορτάσθηκε χθες με μεγάλη επισημότητα στη γείτονα Μεσσήνη. Παρήλασε ο καρνάβαλος και μεγάλες ομάδες μασκαρεμένων. Τα μούσκεψε λιγάκι ο καιρός γιατί η βροχή ανέκοψε την γενική διάθεσι για γλέντι. Η πατροπαράδοτος κρεμάλα στο Νησί είχε χθες δουλειά από το πρωί μέχρι το βράδυ».

Πολύτιμες πληροφορίες όμως δίνει το «Θάρρος» έστω και σε λίγες γραμμές, καθώς επιβεβαιώνει κατ’ αρχήν ότι εμφανίστηκε η μαντολινάτα, ενώ περιγράφει και την παρέα του καρνάβαλου διαφορετική αυτή που θεωρείται κλασική: Συνοδεύεται από την επίτοκο σύζυγό του και το… αραπάκι: «Εκεί όμως που η Καθαρά Δευτέρα γιορτάστηκε με εξαιρετικό κέφι, όπως κάθε χρόνο άλλωστε, ήταν η Μεσσήνη. Από το πρωί σιδηρόδρομοι και λεωφορεία, ταξί και κούρσες μετέφεραν στη γείτονα χιλιάδες Καλαματιανών, που πλημμύρισαν ασφυχτικά την πόλι. Η κατά τα ειωθότα είσοδος του Καρναβάλου χαιρετίστηκε με ενθουσιασμό από τους… οπαδούς του και η παρέλασις των ομίλων μετεμφιεσμένων και μη… μασκαράδων σκόρπισε παντού το κέφι και τη χαρά. Μέχρις αργά τη νύκτα το Νησί γλεντούσε με την ψυχή του, ενώ η ειδική επιτροπή εβράβευσε τους καλλίτερους ομίλους μασκαράδων. Της επιτροπής αυτής μετέσχε κι ο δημοτικός σύμβουλος Καλαμών κ. Ν. Σουρέας. Το πρώτο βραβείο δόθηκε στον όμιλο φουστανελλοφόρων, το δεύτερο στον Καρνάβαλο με την…. επίτοκο συζυγό του και το αραπάκι, και το τρίτο στο… γάιδαρο λαό που έφερεν υπομονητικά την «ζαλιά» των φόρων. Αλλα μικρότερα βραβεία δόθηκαν στους καουμπόυδες, στην μαντολινάτα, σ’ ένα… γιατρό και σε άλλους».

Χ.».