“Περίεργος” Δεκαπενταύγουστος, χωρίς πανηγύρι στο χωριό, άλλες χρονιές τέτοια ώρα είχαν αρχίσει τα… βαρειά και για τον ύπνο χρειάζονταν… ωτοασπίδες. Αλλά όπως να το κάνεις, τα πανηγύρια είναι μνήμη και θα ήταν χρήσιμο να μιλήσουμε γι΄αυτά των μικρών μας χρόνων, όταν ακόμη χαζεύαμε τον κόσμο να συνωστίζεται για ολίγη γουρνοπούλα (όπου έφθανε το βαλάντιο) και μπύρες στα βαρέλια με πάγο. Ετήσια (πραγματική) συνάντηση των «απανταχού» που κρατούσαν ακόμη δεσμούς με το γενέθλιο τόπο. Ράντζα με απλωμένα παιχνίδια και λάμπες ασετυλίνης να φέγγουν, τα καφενεία του χωριού γεμάτα μετά την εκκλησιά, ο «κουτσός» με το βιού μάστερ και τους άθλους του Ηρακλή περιφερόμενος ανά τα χωριά (τον συναντούσε μέχρι πριν λίγα χρόνια στην Καλαμάτα), (χειροποίητο) παστέλι με μέλι και κρύο νερό. Οικογενειακό τραπέζι και και το βράδυ στα μπουζούκια τις πριμαντόνες να λικνίζονται, τα χαρτονομίσματα στο κούτελο, ποιός έδινε σημασία στο τραγούδι. Οπαρτις μάνα μου και βουρ για το χορό και την επίδειξη χάρης και ικανοτήτων, στην πρώτη γραμμή υποψήφιοι και υποψήφιες για το… στεφάνι. Και δώστου το κουτσομπολιό από κάτω, μια κοινωνία που ξέδινε κατά παράδοση μια φορά το χρόνο και ενδιαμέσως αν λάχαινε καμιά κοινωνική εκδήλωση. Κανένας γάμος από εκείνους που κρατούσαν από την Πέμπτη μέχρι τη Δευτέρα.

Στα μικρά χρόνια πάντα στη Στέρνα, Γενέθλιο της Θεοτόκου η γιορτή στις 8 Σεπτεμβρίου.

Τα ράντζα του Μπίρμπα μπροστά από τη βρύση, όλο και κάποιο αυτοκινητάκι χτυπάγαμε. Τα μπουζούκια στα πολύ μικρά χρόνια κάτω από τη βρύση στου Λεωνίδα, μετά και συνήθως στου Σοφού, μερικές φορές στου Μαθέ (μια χρονιά θυμάμαι και ανταγωνιστικά ταυτοχρόνως), αλλά και πάνω στη Στέρνα με διαφορετικούς ενοικιαστές. Μια χρονιά αξέχαστη, πάνω στη χαρτοπαιξία ο ένας έκοψε με το μαχαίρι την καρωτίδα του άλλου, ο θείος Λάμπρος που είχε έρθει από την Αθήνα έτρεχε σαν τρελός με το ταξί για να προλάβει να φτάσει στο νοσοκομείο πριν ξεματώσει το θύμα. Που επέζησε αλλά το πανηγύρι «¨χάλασε», δεν θυμάμαι ίσως και να μην έγινε.

Μέσα στο καλοκαίρι ο παππούς ανέβαινε στο Λοΐ, πρέπει να είχε πανηγύρι της Αγίας Παρασκευής. Κράταγε ταμείο και… έπινε μπύρες όταν ο Πάνος οργάνωνε το πανηγύρι. Ακολουθούσα και χάζευα αλλά κατά τα ξημερώματα άντε να περάσεις από το νεκροταφείο της Στέρνας που ήταν δίπλα στο δρόμο με τα όσα είχες ακούσει.

Στα μεγαλύτερα με μηχανάκια και ποδήλατα την κάναμε κατά τα κοντινά πανηγύρια, Μαυρομμάτι και Καρτερόλι θυμάμαι που ήταν σχετικά εύκολη η μετακίνηση με δίτροχα.

Και μια αποκοτιά σαν σήμερα μάλλον το 1973. Παράτολμη βόλτα στο πανηγύρι στο Στρέφι. Η ιδέα ήταν του μακαρίτη καλού φίλου Γιώργη Ντρε. Είχε δίπλωμα καθόσον ο πατέρας του ο μπάρμπα Βασίλης είχε επιχείρηση με αναψυκτικά στο Συνοικισμό μετά το Ρύακα, Και φορτηγό που τα κουβάλαγε, Είχε και πελάτες στο Στρέφι, οργανώσαμε… εκστρατεία. Και μετά τις μπύρες άντε να κατέβεις στο Νησί. Το φορτηγό χώραγε κάποιους στην καμπίνα, οι άλλοι κάναμε… μονόζυγο. Δεν είχε καρότσα αλλά αυτή την επικλινή πλατφόρμα που ταχτοποιούνταν τα καφάσια για να μην σκορπίζουν στο δρόμο και στη μέση κατά μήκος ένα σίδερο. Πιαστήκαμε από εκεί και… η Παναγιά βοηθός. Ο (άλλος) Γιώργης είχε έρθει με τη Ζούνταπ και έβαλε πίσω το Νίκο. Ο οποίος στις στροφές έγερνε ανάποδα για να μην πέσει, το μηχανάκι έστριβε με δυσκολία, μια από εδώ, μια από εκεί στο τέλος κόντεψαν να βρεθούν αγκαλιά με τα βάτα. Σωτήριο φυτό εκεί που υπάρχει, πολλοί και πολλές φορές την έχουν γλυτώσει με άπειρα γδαρσίματα αλλά… σώοι.

Θα μου πείτε τώρα στο Νησί τι γινόταν. Χαιρόμουν με την ψυχή μου το πανηγύρι αλλά στα μπουζούκια απλώς χαζεύαμε.. απέξω. Στο Σταθμό, στην Παλιά Βρύση μικρά και μεγάλα ονόματα έκαναν παρέλαση κάθε χρόνο. Αλλά όταν αρχίσαμε να γινόμαστε για τα πανηγύρια, βρεθήκαμε στο ωστικό κύμα της πολιτιστικής μεταπολίτευσης. Η απόρριψη ήρθε σαν κάτι το αυτονόητο. Με τις τοπικές κοινωνίες να αντιμετωπίζουν πλέον με διαφορετικό τρόπο και σκοπό τα ζητήματα της διασκέδασης και της αισθητικής…