Κοινοτικές εκλογές του 1929
Ηλίας Μπιτσάνης
Από τις ενδιαφέρουσες στιγμές της τοπικής ιστορίας οι αυτοδιοικητικές εκλογές και ας δούμε μια ακόμη σελίδα τους, αυτή των Κοινοτικών εκλογών του 1929. Η προεκλογική κίνηση ήταν ζωηρή και στις εκλογές ετοιμάζονταν να πάρουν μέρος τέσσερεις συνδυασμοί όπως μας πληροφορεί ο ανταποκριτής της “Σημαίας” ο οποίος και υπογράφει ως “Παμίσειος”: “Η προεκλογική κίνησις προσέλαβε από της χθες κάποιον εξαιρετικήν ζωηρότητα. Οι διάφοροι υποψήφιοι θερμαινόμενοι από την φιλοδοξίαν του να προσφέρουν τας υπηρεσίας των εις την Κοινότητα, εξεβραχνιάσθησαν κατά το δη λεγόμενον και διατρέχουν τας συνοικίας και τα καφενεία, ικετεύοντες, παρακαλούντες, υποσχόμενοι και αναπτύσσοντες το πρόιγραμμά των. Ευτυχώς οι προεκλογικές συζητήσεις δεν εξέρχονται των ορίων της ευπρεπείας και της ηρεμίας, διότι όλοι οι υποψήφιοι είναι πεπεισμένοι περί της επιτυχίας, αφ’ ού ουδείς τους αρνείται την ψήφον του.
Εχουν καταρτισθεί μόνον… τέσσαρες συνδυασμοί. Ο είς υπό τον νυν Πρόεδρον κ. Σπηλ. Ποτηρόπουλον με με χρώμα Φεσσικόν. Ο έτερος Μερλικός υπό τον ιατρόν κ. Κορκονικήταν. Ο άλλος Εμπειρικός υπό τον δικηγόρον κ. Ζαλμάν. Οι υποψήφιοι ούτοι λόγω του κομματικού των χρώματος ονομάζονται εμπειρογνώμονες. Ο άλλος συνδυασμός είναι Γεωργικός με πρόγραμμα καθαρώς Γεωργικόν. Οι αντίπαλοί των τους χαρακτηρίζουν ως Γεωργικοφανείς.
Ιδού οι συνδυασμοί:
Μερλικοί
Π. Κορκονικήτας ιατρός. Σ. Αναγνωστόπουλος δικηγόρος. Κ. Φωτόπουλος έμπορος. Π. Πλεμμένος σιδηρέμπορος. Ι. Κωνσταντόπουλος έμπορος. Δ. Στασινόπουλος κτηματίας. Θωμάς Ρούτσης εμποροκτηματίας. Ι. Καρακώστας φαρμακοποιός. Γ. Γκουζούνης κτηματίας. Δ. Δασκαρόλης έμπορος. Αθ. Γέρουλας δερματέμπορος. Ι. Νέλλος κτηματίας. Μ. Σιδέρης έμπορος. Αντ. Σακελλαρόπουλος έμπορος. Γ. Μπουρελιάς παντοπώλης.
Φεσσικοί
Σ. Ποτηρόπουλος εμποροκτηματίας. Κ. Κουτσαϊμάνης κτηματίας. Μ. Πολυδούρης έμπορος. Δημ. Νικολόπουλος κτηματίας. Π. Χρυσούλης απόστρατος υπομοίραρχος. Δ. Κοκκίνης υποδηματοποιός. Γ. Καλογερόπουλος έμπορος. Ι. Πάσσαρης ράπτης. Παύλος Πανταζόπουλος κτηματίας. Πολύβιος Κρασσακόπουλος έμπορος. Μ. Τσερπές έμπορος. Π. Ζαγκλακάς υποδηματοποιός. Αναστ. Λαμπράκης σιδηρουργός. Χαρ. Κάββετας δερματέμπορος. Γ. Μιχαλόπουλος κρεοπώλης.
Εμπειρικοί
Π. Ζαλμάς δικηγόρος. Αθ. Καρελάς παντοπώλης. Δημ. Μπιζίμης έμπορος. Πούλος Κάββετας κτηματίας. Γ. Τουφεξής κτηματίας. Β. Τσίκινης δερματέμπορος. Ι. Παπαδόπουλος έμπορος. Π. Αποστολόπουλος κουρεύς. Γρηγ. Δασκαρόλης υαλοπώλης. Δ. Ανδρουσινός φαρμακοποιός. Γ. Κοκκίνης υποδηματοποιός.
Γεωργικοί
Ανδρ. Παπαδόπουλος κτηματίας. Σωτ. Παναγόπουλος κτηματίας. Κων. Παπαδόπουλος ορυζοκαλλιεργητής. Μιλτ. Δουβόγιαννης ορυζοκαλλιεργητής. Ν. Πουλάκος καφεπώλης. Ευστ. Καμπούκος κτηματίας. Δημ. Αργυρόπουλος κτηματίας. Γ. Παντελάκης κτηματίας. Δημ. Ντόκος κτηματίας. Γεωρ. Πολυχρονέας κτηματίας. Κων. Πατρίκης κτηματίας. Π. Τσαγκλής κτηματίας. Σπυρ. Γαλανάκης ορυζοοκαλλιεργητής. Ν. Φάκωνας κτηματίας. Π. Κατσούρος σπουδαστής
Ανεξάρτητοι
Δημ. Νικολόπουλος. Γ. Μακρυγιάννης
Αναμένονται πολλαί προεκλογικαί εκπλήξεις. Εξ όλων των υποψηφίων εκείνου του οποίου η επιτυχία θεωρείται βεβαία είναι του κ. Ποτηρόπουλου του οποίου την δράσιν και αμεροληψίαν και δραστηριότητα αναγνωρίζουν και οι φίλοι του και οι αντίπαλοί του” (“Σημαία” 24/7/1929).
Οπως φαίνεται από τότε οι εκλογές είχαν περιοδείες σε γειτονιές και καφενεία, υποσχέσεις και… ανταγωνισμό. Εκείνη την εποχή τα “κόμματα” είχαν προσωποπαγή χαρακτήρα και το Νησί κυριαρχούσαν τρεις “πολιτικές οικογένειες”: Μερλόπουλου, Φεσσά και Κουμουνδούρου. Της τελευταίας οι υποψήφιοι χαρακτηρίζονται ως “Εμπειρικοί” καθώς πολιτευόμενος ήταν ο Αλέξανδρος Εμπειρίκος – Κουμουνδούρος. Εγγονός του Αλέξανδρου Κουμουνδούρου από την κόρη του Ολγα η οποία είχε παντρευτεί Εμπειρίκο της οικογένειας των εφοπλιστών. Τα δυό παιδιά του Αλέξανδρου Κουμουνδούρου δεν είχαν αγόρια και ο βουλευτής Σπύρος υιοθέτησε τον Αλέξανδρο Εμπειρίκο ο οποίος και απέκτησε δεύτερο επώνυμο Κουμουνδούρος. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι στους “Γεωργικούς” συμμετέχουν οι μεγαλύτεροι των ορυζοκαλλιεργητών με εργοστάσια (Π. Γαλανάκης, Κ. Παπαδόπουλος και αργότερα Μιλτ. Δουβόγιαννης), αλλά και ορισμένοι που είχαν πρωταγωνιστήσει για τη δημιουργία του συνεταιρισμού ορυζοκαλλιεργητών. Η προτίμηση της “Σημαίας” είναι προφανής καθώς ο συνδυασμός των Φεσσικών αντιστοιχούσε στο Λαϊκό Κόμμα. Το δημοσέιυμα έχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον καθώς σε αυτό αποτυπώνεται η κατανομή μεγάλων οικογενειών και παραγόντων ανάμεσα σε διάφορους κομματικούς σχηματισμούς.
Στην επόμενη ανταπόκριση υπάρχει ειδική αναφορά στους ανεξάρτητους μεταξύ των οποίων ξεχώριζε ο Φωκίνως Βρεττός ο ποίος περιγράφεται έτσι όπως ακριβώς τον γνωρίσαμε τα πολύ νεότερα χρόνια: “Οσον πλησιάζουν αι ημέραι των κοινοτικών εκλογών, τόσον η κίνησις των υποψηφίων γίνεται ζωηροτέρα. Ολοι οι συνδυασμοί ευρίσκονται εν ακαταπαύστω κινήσει, σκορπίζοντες αφειδώς υποσχέσεις. Μέσα όμως εις την κίνησιν αυτήν κανείς όμως δεν ημπορεί να δει κάπου το ασφαλές συμπέρασμα της εκλογής. Τα κόμματα εις α προσετέθη και το Αγροτικόν, εργάζονται πυρετωδώς δια την επιτυχίαν των συνδυασμών των, όλοι δε διεκδικούν αναλόγους έδρας. Εκείνο το οποίο φαίνεται περισσότερον βέβαιον είνε ότι οι εφετειναί κοινοτικαί εκλογαί θα λάβουν χαρακτήραν πραγματικώς εκλεκτικόν. Και είναι αλήθεια ότι άπαντα τα ψηφοδέλτια περιέχουν εις τους κόλπους των λόγω του όγκου των υποψηφίων, ώστε η τοιαύτη εκλογή να είνε τελείως δικαιολογημένη.
Μεταξύ των υποψηφίων διακρίνομεν και τους ανεξαρτήτους. Εκ τούτων ο κ. Φωκλιων Βρεττός, το αγαπημένο παιδί του Νησιού, φιλοπρόοδο, μορφωμένο, ήσυχο, έχει κινήσει την συμπάθειαν των συμπολιτών εις τρόπον ώστε πολλαί και βέβαιοι ελπίδες να γεννώνται περί της επιτυχίας να γεννώνται περί της επιτυχίας του. Η αλήθεια είνε ότι η παρουσία του εις το Κοινοτικόν Συμβούλιον θέλει πολλά ωφελήση την πόλιν μας. Επίσης ο έτερος των υποψηφίων ανεξαρτήτων κ. Μακρυγιάννης όστις το πρώτον κατέρχεται εις την πολιτικήν καθ’ ά τουλάχιστον αποφθέγγεται έρχεται εις την πρώτην σειράν των επιτυχόντων. Τούτου αναμένεται η πολιτική ομιλία καθ’ ήν – κατά την γνώμην των ενδιαφερομένων – θα αποσπάση και το 6% των μη πολιτικών του φίλων. Εκ των συνδυασμών ο Φεσσικός με αρχηγόν τον Σπήλιον Ποτηρόπουλον του οποίου η δράσις και η εργατικότης κατά την διάρκειαν της προεδρείας του είνε γνωστή εις τους συμπολίτας του φέρει και πάλιν ασφαλώς εις την σειράν των παμψηφεί εκλεγησομένων. Δια τον Μερλικόν με αρχηγόν τον ιατρόν κ. Πάνον Κορκονικήταν πολλά τα καλά λέγονται και πολλαί ενέργειαι καταβάλλονται δια την υπερίσχυσόν του ως επίσης και δια τον νεοσύστατον Αγροτικόν. Ο Κουμουνδουρικός υπό την ηγεσίαν του κ. Πάνου Ζαλμά, εγκρίτου δικηγόρου της πόλεως, διεκδικεί και αυτός τας έδρας του. Ο συνδυασμός ούτος πολλά υπόσχεται να διορθώση των τοπικών μας πραγμάτων. Ελπίζεται δε ότι κανέις των συμπολιτών μας δεν θα παταλείψη να τιμήση δια του προς τον συνδυασμόν ψήφου του τον εκλεκτόν πολιτευτήν κ. Εμπειρίκον του οποίου η στοργή και η αγάπη προς τον τόπον έχει παντοιειδώς εκδηλωθεί” (“Σημαία” 1/8/1929).
Οι εκλογές γίνονται στις 4 Αυγούστου, πρωτεύει ο Παν. Κορκονικήτας ο οποίος έχει και την πλειψηφία στο νέο κοινοτικό συμβούλιο: “Εξεδόθησαν ήδη τ’ αποτελέσματα των Κοινοτικών εκλογών Μεσσήνης. Κατά ταύτα εξελέγησαν οι κ. κ. Παν. Κορκονικήτας 613, Ντίνος Φωτόπουλος 577, Σπήλιος Ποτηρόπουλος 551, Ιωαν. Καρακώστας 502, Παν. Πλεμμένος 422, Θωμάς Ρούτσης 412, Δημ. Δασκαρόλης 377, Πολ. Κρασσακόπουλος 377, Μιχ. Πολυδούρης 367, Σ. Αναγνωστόπουλος 366, Ι. Κωνσταντόπουλος 332, Κων. Κουτσαϊμάνης 332, Παν. Χρυσούλης 325, Δημ. Κοκκίνης 324, Γεωρ. Τσερπές 313” (“Σημαία” 9/8/1929).
Η εκλογή του προέδρου ήταν έμμεση από το Κοινοτικό Συμβούλιο και γινόταν κάθε χρόνο. Το 1929 και το 1930 εξελέγη ο Παν. Κορκονικήτας. Το 1931, 1932 και 1933 εξελέγη ο Σπηλ. Ποτηρόπουλο.
[Εικόνα από το Νησί την εποχή των εκλογών του 1929]