Φιλαρμονική Μεσσήνης, ιστορικό
Ηλίας Μπιτσάνης 29-11-2022
Σε ανάρτηση του φίλου Γιάννη Ζέρβα αναφέρεται ένα μικρό ιστορικό για τη Φιλαρμονική. Επιχείρησα να το σχολιάσω αλλά λόγω των στοιχείων το σχόλιο προέκυψε μεγάλο και δεν το δεχόταν το… σύστημα. Οπότε θεώρησα ότι θα ήταν χρήσιμο να κάνω μια ξεχωριστή ανάρτηση. Με βάση τα τεκμήρια λοιπόν η ιστορία ίδρυσης της Φιλαρμονικής είναι διαφορετική από τα θρυλούμενα και έχει ως εξής: Η πρώτη Φιλαρμονική και το όνομα του πρώτου μαέστρου εμφανίζονται στη γιορτή της 25ης Μαρτίου 1909: “Η εθνική επέτειος εορτάσθη εν τη πόλει μας μετ’ ενθουσιασμού και λαμπρότητος ουδέποτε παραρτηρηθέντων. Εις τούτο συνετέλεσεν η παράστασις της Φιλαρμονικής υπό τον άριστον μουσικοδιδάσκαλον κ. Κατσούλαν, κυρίως όμως ο θαυμάσιος πανηγυρικός εκφωνηθείς υπό του ποιητού κ. Γούνα”.
Ενα χρόνο αργότερα, το 1910, εκδηλώνεται νέα προσπάθεια με έρανο μεταξύ των εχόντων Νησιωτών: “Περί την 3ην μ. μ. της χθες και κατόπιν προσκλήσεως συνήλθεν εν τη αιθούση της Α’ Δημοτικής Σχολής των αρρένων περί τους διακόσιους εκ των εγκριτότερων πολιτών μας. Προς τους συγκεντρωθέντας ωμίλησεν ο Πρόεδρος της Κτηματικής Αδελφότητος “Αγ. Νικόλαος” κ. Ηλ. Πουλόπουλος. Ο κ. Πουλόπουλος εξέθηκε δια πολλών ότι επιβάλλεται η σύστασις Φιλαρμονικής Εταιρείας όπως εν συνεργασία μετά του Γυμναστικού Συλλόγου επιδιωχθή η τελειοποίησις του Γυμναστηρίου και η ίδρυσις Μουσικής.
Ο κ. πρόεδρος ανεκοίνωσεν ότι ο αιδεσιμώτατος κ. Διονύσιος Κοροβέσης προσήνεγκεν υπέρ του σκοπού δραχμάς χιλίας, εξήρε δε την δωρεάν ταύτην, ήτις δεν ειναι η πρώτη καθόσον ο κ. Κοροβέσης έχει αναδειχθεί αληθής της πόλεως ευεργέτης προσενεγκών σημαντικά ποσά εις την Αδελφότητα “Αγ. Νικόλαος” και δι ατομικών του εξόδων, συντελέσας εις την οικοδόμησιν του ναού της Αναλήψεως εν Μπούκα, δι’ ον εδαπάνησεν υπέρ τας δέκα χιλιάδας δραχμών.
Την ανακοίνωσιν του κ. Πουλόπουλου επέστρεψαν ραγδαία των παρισταμένων χειροκροτήματα και θερμά συγχαρητήρια προς τον κ. Κοροβέσιν, όστις κατέκτησε τον γενικόν σεβασμόν και την ευγνωμοσύνη του τόπου μας.
Εις το ανοιχθέν ακολούθως βιβλίο εισφορών υπέρ της φιλαρμονικής, ενεγράφησαν πλείστοι συνδρομηταί προς ίδρυσιν της Εταιρείας, απετελέσθη δ’ ομού με την δωρεάν του κ. Κοροβέση ποσόν υπερδισχιλίων δραχμών, κατατεθέν παρά του ταμίου του Γυμναστικού Συλλόγου κ. Πάστρα εις το ενταύθα υποκατάστημα της Εθνικής Τραπέζης.
Μεταξύ των άλλων ο Δήμαρχος κ. Φεσσάς προσέφερεν δραχμάς εκατόν”.
Ενώ λίγες ημέρες αργότερα ζητείται ατέλεια γι ατην εισαγωγή των οργάνων: “Ο αναλαβών την ίδρυσιν Φιλαρμονικής Μουσικής εν Μεσσήνη Γυμναστικός Σύλλογος “Ο Αριστομένης” ητήσατο δια του προέδρου του παρά του υπουργείου Οικονομικών, όπως επιτρέψει την ατελή εισαγωγήν των αγορασθέντων οργάνων της Φιλαρμονικής. Το υπουργείον ανεκοίνωσε χθες εις τον κ. Νομάρχην ότι αδυνατεί να επιτρέψη την ατελή των οργάνων εισαγωγήν, διότι ταύτα ουδαμού των διατάξεων του εν ισχύει Νόμου αναφέρονται. Ο κ. Νομάρχης παρηγγέλθη την απάντησιν ταύτην εις τον πρόεδρον του εν λόγω Γυμναστικού Συλλόγου”.
Στην αρχή του 1911 υπάρχει πλέον Φιλαρμονική: “Ενθουσιασμένοι είναι οι γείτονες Μεσσήνιοι με την Φιλαρμονικήν των. Ο μουσικοδιδάσκαλος κ. Κατσούλας μετά μεγίστου ζήλου εργαζόμενος επέτυχε θαύματα εις τον καταρτισμόν των μαθητών του, ελπίζεται δε δε εντός ολίγου χρόνου η αρτία παράστασις αυτής. Εκ των τελευταίων […] εισπράχθησαν υπέρ της Φιλαρμονικής υπερδισχίλιαι δραχμαί αι οποίαι θα διατεθώσι προς βελτίωσιν αυτής των μαθητών δωρησάντων τα εις αυτούς αναλογούντα”.
Η εξέδρα κατασκευάστηκε το 1912 με χρηματοδότηση του παπά Κοροβέση όπως διαβάζουμε στο “Θάρρος” τον Μάρτιο αυτού του χρόνου: “Η πόλις μας, το μικρόν και άσημον Νησίον αν δεν είχε την ιδιωτικήν πρωτοβουλίαν και τας δωρεάς των ευγενών της τέκνων, θα ήτο ερριμένον εις την αφάνειαν και το έρεβος. Αι εφημερίδες θα διεξήρχοντο τα καθέκαστα της πόλεως εν… αφασία.
Μετά την απόκτησιν μουσικής, δια την οποίαν σεμνυνόμεθα, και η οποία τιμήν προσδίδει εις το πανταχόθεν εγκαταλελειμένον Νησί, έρχεται να επισφραγίση την τελειοποίησιν αυτής ευγενής και αξία επαίνου πράξις του λαμπρού υφ’ όλας τας απόψεις αιδεσιμωτάτου οικονόμου μας κ. Κοροβέση, όστις εδώρησεν ολόκληρον το ποσόν δια την κατασκευήν λιθίνης εξέδρας, εφ’ ής θα παιανίζει η μουσική μας. Αδολα και ειλικρινή συγχαρητήρια προς τον λειτουργόν τούτον του Υψίστου όστις βαθέως αντιλαμβάνεται τον προορισμόν του”.
Η εξέδρα γκρεμίστηκε μετά από 19 και πλέον χρόνια, όπως πληροφορούμαστε από επιστολή διαμαρτυρίας (υπογράφεται ως “ένας Νησιώτης”) που αναφέρει: “Ο αέρας του γκρεμίσματος κάθε ιερού στο δύσμοιρο αυτό τόπο, φαίνεται πως φύσηξε και στο Νησί. Αλλοιώτικα δεν εξηγείται το γεγονός πως το Κοινοτικό Συμβούλιο Μεσσήνης, χωρίς να υπάρχει κανένας λόγος σοβαρός, αποφάσισε να γκρεμίση την εξέδρα πούπαιζε πρώτα η Φιλαρμονική μας και που είναι ζήτημα αν υπάρχουν άλλες δύο-τρεις σ’ όλη την Πελοπόννησο. Ο Πρόεδρος της Κοινότητος, φυσικά, μπορεί να μην πολυκαταλαβαίνει απ΄απ’ αυτά τα πράγματα, και γιαυτό την γκρέμισε. Αλ’ οι άλλοι σύμβουλοι; Ο λαός του Νησιού τι κάνει; Γιατί δεν διαμαρτύρεται, ώστε λοιπόν, δεν υπάρχει κανείς που να ενδιαφέρεται για τη Μεσσήνη;”.
Για προτομή δεν έχω εντοπίσει καμία πληροφορία.
Η φωτογραφία του 1930 που συνοδεύει αυτό το κείμενο δείχνει που ακριβώς βρισκόταν η οβαλ εξέδρα της Φιλαρμονικής σε σχέση με το κτήριο της Εθνικής Τράπεζας..
Γιαννης Ζερβας
Η προτομή η μάλλον το ολοσωμο αγαλμα του Παπα Κοροβέση φαίνεται Ηλία στην φωτογραφία αριστερά.Η επιγραφή που γράφει το 1911 πρέπει να υπάρχει στην Φιλαρμονική,αναγράφει δε 1911 διότι τότε προφανώς ξεκίνησε το εργο της κατασκευης της εξέδρας.Προφανώς ο ΠαπαΚοροβέσης θεωρείται ιδρυτής διότι οπως αναγράφεις έβαλε τα μισά χρηματα μόνος του για την ιδρυσην της Φιλαρμονικης ητοι 1000 δραχμές οταν ο τοτε Δημαρχος εβαλε 100.Πρέπει νομίζω να προσκομίσεις τα στοιχεία που εχεις ολα στον Δήμο γιά να βρεθεί η σωστή ημερομηνία ιδρυσις της φιλαρμονικής μας και να μην αφιέμεθα στις εικασίες διαφόρων .Περιμένω νέα ΗΛΙΑ
Ηλίας Μπιτσάνης
Γιαννης Ζερβας δεν μπορώ να διακρίνω αν πρόκειται για άγαλμα, όμως ο αείμνηστος Θεόδωρος Τσερπές γράφει ότι δίπλα στην εξέδρα είχε τοποθετηθεί η προτομή – άγαλμα του Ιωσήφ Ανδρούσης. Το οποίο μεταφέρθηκε μετά το 1920 στον Αγιάννη. Τα όσα αναφέρω υπάρχουν σε αντίγραφα των εφημερίδων και μόνον αυτά μπορούν να αποτελούν τεκμήρια. Οποιος τα θελήσει είναι στη διάθεσή του. Με τον παπα Κοροβέση υπάρχουν υπερβολές και αγνοούνται σοβαρά ζητήματα και αντιθέσεις οξύτατες που είχαν δημιουργηθεί…
Προβολή Σχολίων
